Το Ελληνικό πρόβλημα. Στέλιος Ράμφος, Έλλη Στάη, Net Week (01 07 2012).

Στάη: Εδώ μου βγαίνετε απαισιόδοξος για το είδος των Ελλήνων. Τί είμαστε οι Έλληνες, τώρα βρισκόμαστε σε μια υπαρξιακή κρίση μέσα από τις πολιτισμικές εξελίξεις, δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία για αυτό, σε μια συλλογική υπαρξιακή κρίση. Τι είδος είναι αυτός ο σύγχρονος Έλληνας. Είναι αυτό που περιγράφετε; Που θέλει αυτή την ακινησία, γιατί δεν διαχειριζόμαστε σωστά τον εσωτερικό μας χρόνο, όπως λέτε, που μας οδηγεί σε μη λήψη αποφάσεων, οπότε σε απραξία συνήθως και σε ανακύκλωση των βολεμάτων, να το πω έτσι, αν το κατάλαβα καλά. Και θα το πούμε και πρακτικά, δηλαδή γιατί μιλάμε όλο αυτό το διάστημα για τις περίφημες διαρθρωτικές αλλαγές. Όλα αυτά τα οποία λέμε, είναι να φύγουμε από ένα πλέγμα συστημάτων στα οποία έχουμε μάθει να ζούμε, στα οποία έχουμε βολευτεί, είτε είναι ο δημόσιος τομέας, στον οποίο άλλοι μπορεί να δουλεύουν άλλοι μπορεί να μη δουλεύουνε και να κάθονται λίγο παραπάνω, είτε είναι προνόμια τα οποία έχουν πολλές κοινωνικές ομάδες, είτε είναι η αίσθηση ότι μπορεί να τα κάνουμε όλα άρπα κόλα, χωρίς ποτέ να πληρώσουμε το οποιοδήποτε κόστος. Αυτά είναι τα χαρακτηριστικά μας; Δεν είναι όμορφα, να τα δεχτούμε ως χαρακτηριστικά.

Ράμφος: Μπορούμε, όμως σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, αρκεί να είμαστε σωστοί, μπορεί αν είμαστε και αυστηροί. Δεν πειράζει, αρκεί να είμαστε σωστοί, όμως, αν δεν είμαστε σωστοί … Το σχήμα το δικό μου όπως το αντιμετωπίζω, όπως το καταλαβαίνω είναι το εξής: Είμαστε μία κουλτούρα η οποία δεν βγήκε από το Μεσαίωνα της. Δηλαδή όταν τον δωδέκατο, δέκατοτρίτο, αιώνα άρχισαν οι κουλτούρες της δύσεως να βγαίνουνε και να ετοιμάζουνε την αναγέννηση τους, αυτό δεν έγινε στη Ελλάδα, επιχειρήθηκε, δεν πέτυχε τον δωδέκατο, τον δέκατο τέταρτο αιώνα, μετά ακολούθησε η Τουρκοκρατία που μας βόλευε, γιατί επιλέξαμε τους Τούρκους δεν μας κατέλαβαν, μας πήγαιναν πιο πολύ, δηλαδή, καλλίτερα φακιόλι τουρκικό παρά παπική τιάρα ας πούμε, και αυτό το πράγμα συνεχίστηκε στους επομένους αιώνες. Τι έγινε; Δεν παραμείναμε στον χώρο εκείνο, έγινε αυτή η έρημη επανάσταση του 21, δημιουργήθηκε αυτό το έρημο το Ελληνικό το κράτος, και τότε συνέβη το εξής ιδιαίτερο πράγμα, το οποίο έχει σχέση με τα σημερινά. Φτιάξαμε ένα κράτος, το κράτος αυτό μπήκε όπως μπήκε μέσα στους ρυθμούς της νεωτερικότητος, ενός πολιτισμού που είχε διαμορφωθεί με την  αναγέννησή του, με την ανάπτυξη της ατομικότητος, με τους θεσμούς με το κράτος κ.τ.λ. Μπήκε εκεί ως κράτος και ταυτοχρόνως απέρριψε τις αξίες αυτού του  πολιτισμού. Εκεί αρχίζει η αρρώστια μας. Ποιες είναι οι αξίες; Αξίες είναι οι θεσμοί, είναι η υπογεννητικότης

Στάη: Γιατί λέτε ότι  έγινε αυτό;

Ράμφος: Γιατί δεν ήμασταν έτοιμοι.

Στάη: Τώρα είμαστε έτοιμοι;

Ράμφος: Αρχίζει λοιπόν μία περιπέτεια 190 ετών, η οποία έχει αυτό το χαρακτηριστικό, ντυμένη ευρωπαϊκά και με προσπάθειες έτσι κι αλλιώς, ας πούμε, που γίνονται είτε σοβαρές, Τρικούπης, Βενιζέλος, είτε λιγότερο σοβαρές, είτε ευτελέστερες, έχουμε αυτό το θέμα, έχουμε μπει, αλλά δεν παρακολουθεί η ψυχή μας. Δεν παρακολουθούν οι αξίες μας.

Στάη: Δηλαδή ξέρετε τι μου λέτε τώρα, ότι κακώς ως πολιτική απόφαση μπήκαμε και στο συνεταιρισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό μου λέτε, αν δεν παρακολουθεί η ψυχή μας και η κουλτούρα μας δεν έχει φτάσει σε αυτό το σημείο, που δεν είμαστε έτοιμοι να αποδεχθούμε και τις δομές ενός κράτους αλλά και τις αξίες των συνεταίρων μας, ότι κακώς είμαστε εκεί, αυτό μου λέτε.

Ράμφος: Μα κοιτάξτε να δείτε, οι Ευρωπαίοι για να φτάσουν εκεί που είναι, φαγώθηκαν από το 1200 ως το 1600 και μετά ακόμη περισσότερο, εμείς δεν έχουμε δικαίωμα 200 ετών.

Στάη: Σαφώς θα δώσουμε στον εαυτό μας αυτό το δικαίωμα.

Ράμφος: Ας δώσουμε άλλα 100 λοιπόν, προσοχή, το πρόβλημα ποιο είναι, ότι μέχρι τώρα, δεν έχουμε συνειδητοποιήσει αυτό το σχήμα που σας περιέγραψα. Από τη στιγμή που αυτό θα συνειδητοποιηθεί, θεωρώ, έχω εντοπίσει, νομίζω, αισθάνομαι, δεν ξέρω τι, ότι αυτό είναι το Ελληνικό πρόβλημα και επειδή αυτό μας έχει αρρωστήσει, διότι θεωρώ ότι περνάμε μια περίοδο ασθενείας, oι ασθένειες δεν είναι μόνο για τα άτομα, είναι και για τους λαούς και για τις κοινωνίες και πολλοί λαοί το έχουν πάθει αυτό.

Στάη: Συλλογικές αρρώστιες βέβαια.

Ράμφος: H χιτλερική Γερμανία, ήταν βαθύτατα άρρωστη, η κομμουνιστική Ρωσία, η άλλες χώρες, ήταν βαθύτατα άρρωστα πράγματα. Επειδή έχουμε αυτή την αρρώστια, επιμένω λοιπόν και θέλω να εξηγήσω ακριβώς για να καταλάβει ο κόσμος,  πόσο σημαντικό πράγμα είναι οι μεταρρυθμίσεις, οι οποίες θα έχουν αυτή τη στόχευση όμως. Θα ξέρουν δηλαδή ότι το πρόβλημά μας είναι ότι φοράμε Φράγκικα, ότι ένα εκατομμύριο στα έντεκα, είναι άνθρωποι μοντέρνοι στον τόπο μας, και ταυτοχρόνως έχουμε απορρίψει τις αξίες των κοινωνιών αυτών, αλλά βολευόμαστε με τα αποτελέσματα, με τα Cayenne, με τα σπίτια, με τα κινητά, με όλα αυτά τα πράγματα. Θέλει όμως αυτό το πράγμα για να συντονιστεί μια υποδομή.

Στάη: Θέλει μια στήριξη.

Ράμφος:  Kαι μια κατανόηση του προβλήματος. Αυτό δεν έγινε μέχρι τώρα με σαφήνεια έγινε υποσυνείδητα. Ο Βενιζέλος, ο ένας, ο άλλος, που προσπαθούσαν να κάνουν αυτά τα πράγματα. Η πνευματική ελίτ του  τόπου, δεν είχε με μεγάλη σαφήνεια καταλάβει συνειδητοποιήσει, εκθέσει, παρουσιάσει αυτό το πρόβλημα. Οφείλουμε να το κάνουμε γιατί και μ αυτό…

Στάη: Προφανώς και η λεγόμενη πνευματική Ελίτ του τόπου θα ακολουθεί τα ίδια χαρακτηριστικά του συνόλου της κοινωνίας υποθέτω, δεν θα είναι κάτι ξεχωριστό, οπότε και εκεί υπάρχει παθογένεια μου λέτε, και στη λεγόμενη, πνευματική…

Ράμφος: Σωστό. Αν τώρα ξεκολλάμε λοιπόν λιγάκι, δεν είναι τυχαίο ότι δεν έχουμε μυθιστόρημα στη  Ελλάδα, ενώ έχουμε ποιήματα, το ποίημα είναι ευαισθησία, συναίσθημα, το μυθιστόρημα είναι λογική οργάνωση. Δεν έχουμε εύκολο επιστημονικό λόγο, δεν είναι εύκολα αυτά τα πράγματα, δεν έχουμε έρευνα στα πανεπιστήμια, έχουμε απαντήσεις, δεν έχουμε ερωτήματα, τα χουμε πει αυτά πολλές φορές. Έχει σημασία όμως στο μέτρο που αυτό που λέμε τώρα είναι σωστό, να καταλάβουμε ότι πρέπει να υποστηριχθεί πλέον όλο το πρόβλημα της ανατάξεως της οικονομικής, με αυτό. Αν δεν γίνει αυτό, θα επανέλθουμε, και αν τυχόν ,αν όλα ξεκαθαρίσουν και πάνε όλα καλά τώρα, σε δέκα χρόνια θα είμαστε στα ίδια.

Στάη: Αντιληπτό τι λέτε.

Ράμφος: Δεν είμαι λοιπόν απαισιόδοξος για τους Έλληνες.

Παρακολουθείστε ολόκληρη τη συνέντευξη.

Το Ελληνικό πρόβλημα. Στέλιος Ράμφος, Έλλη Στάη (01 07 2012) from Aviothal on Vimeo.

Στέλιος Ράμφος, Έλλη Στάη, Νet week, (22 5 12).

Στάη: – Λένε συνήθως ότι οι Έλληνες ψηφίζουν με το θυμικό, με αυτό που αισθάνονται οι Έλληνες γι αυτό και είναι ψήφος τιμωρίας η προηγούμενη ψήφος. Εσείς το πιστεύετε αυτό; Το θυμικό είναι που μας κάνει να παίρνουμε αποφάσεις που θέλουν πιθανόν τη λογική;
Ράμφος: – Εμένα είναι η θεωρητική μου αντίληψη ότι το θεωρητικό πρόβλημα είναι ότι το συναίσθημα κυριαρχεί του λόγου, της λογικής, επομένως στις εκλογές πολύ περισσότερο να συμβαίνει αυτό. Αλλά έχει ενδιαφέρον να ξέρουμε γιατί; Είναι στο DNA; Δεν είναι στο DNA. Οι Έλληνες ανακάλυψαν τη λογική κάποτε ο Αριστοτέλης έφτιαξε τη λογική, τι συμβαίνει και έχουμε αυτού του είδους τη μετάλλαξη ας το πούμε έτσι αυτό είναι το ενδιαφέρον και μπορούμε να το εξηγήσουμε. Έτσι είναι, γιατί μέσα από τη κουλτούρα ας πούμε, δεν έχουμε μάθει να ξεχωρίζουμε τα γεγονότα από τις ιδέες.
Στάη: – Για πες τε το μου αυτό.
Ράμφος: – Α! το καταλάβατε.
Στάη: – Ναι.
Ράμφος: – Πότε αυτονομείται το θυμικό; και πότε η λογική είναι ανίκανη να αντιδράει απέναντι στα πράγματα; Όταν κάθε φορά που έχω μπροστά μου ένα πρόβλημα το συνδέω με αρχές και δεν το εξετάζω συγκεκριμένα ως έχει. Εάν οι αρχές είναι πολιτικές προοπτικές η ,φιλοδοξίες, τότε είναι πάρα πολύ απλό δεν θα κάνω ποτέ ενότητα. Εάν όμως γινότανε μια ενότητα ας πούμε πολιτική αυτομάτως το πρόβλημα της διαπραγματεύσεως θα έπαιρνε όχι μόνο άλλη διάσταση αλλά θα υποχρεωνόμαστε στο συγκεκριμένο. Η ενότης είναι εκείνη που αποτρέπει τη γενικούρα. Υποχρεώνει στο συγκεκριμένο. Αυτό είναι το βαθύτερο αίτημα και η βαθύτερη ανάγκη της στιγμής.
Στάη: – Να αποφύγουμε τη γενικούρα λέτε.
Ράμφος: – Βέβαια.
Στάη: – Χρησιμοποιούμε δηλαδή πολύ την θεωρία και δεν πάμε στο συγκεκριμένο το οποίο είναι και το πολύ δύσκολο ν αποφασίσεις και σαν πολίτης που θα πάει να ψηφίσει έτσι; Γιατί άλλο να μου πούνε έτσι υποφέρω και αλλιώς θα απελευθερωθώ, και τελείως διαφορετικό είναι να μου πούνε ότι είναι ένα, δύο, τρία, τέσσερα, πέντε, … δέκα πράγματα, για τα οποία σου λέμε ότι θα προχωρήσουμε έτσι, και θα κληθώ να σκεφθώ πολύ για να αποφασίσω.
Ράμφος: – Και εάν εγώ με το θυμικό μου αρχίσω συνωμοσιολογία;
Στάη: – Για πες τε το μου αυτό γιατί προφανώς αυτή η λειτουργία του θυμικού…
Ράμφος: – Είναι κλειδί.
Στάη: – Και στη προσωπική μας ζωή και στην προσωπικότητά μας.
Ράμφος: – Είναι εκείνο το οποίο μας κάνει σαν λαό ένα νήπιο τριών χιλιάδων ετών.

Ο Στέλιος Ράμφος μιλάει στην Έλλη Στάη και στην εκπομπή NETWEEK της ΝΕΤ (21 2 2012)

-Η αλληλεγγύη ως αντίδοτο είναι το στοιχείο που θα αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη που είναι η ουσία της κρίσεως.

– Υπάρχει ένα έλλειμμα εμπιστοσύνης λέτε;

– Ναι υπάρχει ένα έλλειμμα εμπιστοσύνης όχι με τη έννοια της καχυποψίας που είναι η συνήθης ελληνική έλλειψη εμπιστοσύνης, » δεν τον ξέρω, δεν είναι κουμπάρος, δεν είναι φίλος φίλου κτλ», αλλά υπάρχει με την έννοια ενός νέου νοήματος, ότι τίποτα δεν έχει τη σταθερότητα που διαθέτει κάτι που έχει νόημα. Τίποτα δεν έχει ένα πραγματικό περιεχόμενο, κι επομένως όλα γίνονται δηλώσεις και κωλοτούμπες σωρηδόν, οι οποίες δεν οδηγούν τον θεατή της ιστορίας σ ένα συμπέρασμα και σε μια αίσθηση ότι θα μπορούσε ο ίδιος να υποβληθεί σε μια θυσία και να κάνει μια προσπάθεια.

… Θα έρθουν οι αλλαγές όταν θα επισημανθεί η αρρώστια πρώτα θα πούμε που είναι η αρρώστια και μετά θα μιλήσουμε για ίαση.

– Ποιός θα είναι ο γιατρός που θα διαπιστώσει τo νόσημα;

– Ο γιατρός και το νόσημα θα διαπιστωθεί από τη σοφία του πόνου. Η σοφία του πόνου θα μας οδηγήσει στη διέξοδο.

– Τα όσα περνάμε δηλαδή;

– Τα όσα περνάμε και είναι τόσο παλιό όσο και ο Αισχύλος.

Δείτε ολόκληρη τη συνέντευξη σε video