Εκείνο που ενδιαφέρει δεν είναι να μην έχουμε «επέκεινα», αλλά να έχουμε ποιότητα στην φθορά. (Στέλιος Ράμφος)

Αν δεν μπορείς να δεξιωθείς εσωτερικά την εικόνα σου, – ως συνομιλία με τη συνείδησή σου εν είδει εξατομικεύσεως – δεν μπορείς να ενδοβάλεις ούτε αυτήν της Παναγίας, και μένεις στον τυποτελετουργικό συμβολισμό της, χωρίς καμία ουσιαστική σου αλλαγή, προσαρμοζόμενος στη λήψη της εικόνας σου από την ομάδα, ψυχαναγκαστικά βασιζόμενος στο: τι θα πει ο κόσμος για σένα, και όχι στο: τι έχεις να πεις εσύ για εσένα. (Γιώργος Θαλασσινός 17 08 2018)

[(Διαβάζω από το βιβλίο του Στέλιου Ράμφου «Μια καλοκαιρινή ευτυχία τρίζει» από τις εκδόσεις Αρμός, Δεκέμβριος 1999).

Εις αντίδραση προς τις αντιλήψεις των Ευρωπαίων περί «προσώπου» οι Ρώσοι θεοφιλόσοφοι ανέπτυξαν μια ερμηνευτική του «προσώπου» στην οποία βασίζονται οι δικοί μας θεολόγοι.

Η ερμηνευτική τούτη συσχετίζει τα πρόσωπα της Τριάδος με τα ανθρώπινα πρόσωπα.

Όμως, από τα απόλυτα μεγέθη των θείων προσώπων δεν μπορούμε να περάσουμε κατ ευθείαν στο πρόβλημα του ανθρωπίνου προσώπου.

Θα μας δώσει μία λύση σχηματική, χωρίς ανθρωπολογική δύναμη.

Εμένα αυτή η συζήτηση με ενδιαφέρει για την ανθρωπολογική δυναμική που ενδεχομένως θα αναπτύξει.

Αντιθέτως για τους θεολόγους μας, πρόσωπο είναι μόνο ο Άγιος.

Δεν τους απασχολεί ο κοινός θνητός και το παρόν του, τους ενδιαφέρει ο χρόνος του μέλλοντος, αφού μόνο ο Άγιος, μόνο ο σεσωσμένος είναι πρόσωπο.

Αυτό πρακτικώς σημαίνει εμμονή στην άρνηση της ιστορίας.

Πιστεύω ότι οιαδήποτε ανάταξη της δικής μας παραδόσεως πρέπει να εντάξει την ανθρωπολογία μέσα στο σώμα της.

Η ανθρωπολογία μας είναι ισχνή. Καλά οι άγιοι, αλλά τι θα γίνει με «εσένα» και «εμένα», τα ερείπια η τα κτήρια της ζωής;

Η είμαστε η δεν είμαστε.

Υπάρχει θέμα ενότητος και ταυτότητος του συνηθισμένου ανθρώπου όπως εμείς;

Η μήπως ταυτότητα έχουν μόνο οι τριαδικές υποστάσεις και οι άγιοι;

Εάν συνεχίσουμε τη συζήτηση περί προσώπου, αδιαφορώντας για τον άνθρωπο, δεν θα ωφεληθούμε σε τίποτε. Το παρελθόν από αυτή την άποψη είναι διδακτικό.

Τα πράγματα παγώνουν στη χριστιανική Ανατολή μετά τον 6ο αιώνα, ενώ στη Δύση η ανάγκη μιας ανθρωπολογίας του προσώπου γίνεται πολύ γρηγορότερα – με τον Βοήθιο τον 6ο αιώνα – αισθητή και η ζύμωση κορυφώνεται με τον Θωμά τον Ακινάτη.

Αναπτύσσεται σοβαρός προβληματισμός για την ενότητα του ανθρώπου στη ίδια του την ταυτότητα, την ιστορική του ύπαρξη.

Σε μια τέτοια προοπτική δεν θα πρέπει κανείς να σκέπτεται ένα «επέκεινα» εκτός ζωής, αλλά ένα «επέκεινα» μέσα στη ζωή.

Εκείνο που ενδιαφέρει δεν είναι να μην έχουμε «επέκεινα», να μην έχουμε απόλυτη ποιότητα, αλλά να έχουμε ποιότητα στην φθορά.

Για αυτό τον λόγο στερείται γονιμότητος η καθαρώς θεολογική ανάπτυξη του προβλήματος.

Ζητείται μία ανθρωπολογική διάνοιξη της θεολογίας, δηλαδή μια θέση για τη ανθρωπολογία στη ορθόδοξη πνευματικότητα. Μια θέση για την δημιουργική πράξη πλάι στην λατρεία και την ασκητική σιωπή.

Εάν το πρόσωπο είναι «σχέση» δεν έχει ταυτότητα.

Μπορείς να έχεις σχέση μαζί μου αν δεν είσαι κάτι;

Ο ορισμός του προσώπου ως «σχέσεως» προϋποθέτει τον άνθρωπο ως «κάτι», ένα υποκείμενο που δέχεται προσδιορισμούς και υπάρχει μαζί τους.

Που στηρίζει την ενότητα του αυτός ο άνθρωπος;

Τί τον κάνει να είναι αυτός και όχι κάποιος άλλος άνθρωπος, ώστε να μπορεί να έχει την σχέση και την ευθύνη της;

Διότι αν το πρόσωπο είναι απλώς η σχέση με την ευθύνη για τον άλλο, θα πρέπει να καταδικάσουμε τον άνθρωπο σε μια περιωρισμένη εσωτερικότητα.

Η ανεπτυγμένη εσωτερικότης και δημιουργικότης προϋποθέτουν ένα πυρήνα του ανθρώπου, όπου υπερἐχει της ευθύνης το βαθύ εσωτερικό αίσθημα, όπου υπερέχει της εντολής η αγάπη.

Η ευθύνη ανάγεται στην καντιανή Δύση.

Επομένως όσοι ομνύουν στο πρόσωπο-σχέση και αντιπαραθέτουν με έμφαση την ανατολική θερμότητα στην δυτική αντικειμενική ψυχρότητα, υπηρετούν ακριβώς εν αγνοία τους την καντιανή προοπτική.

Η αγάπη εν τούτοις είναι κάτι παρά πάνω – δεν χωράει στην σχέση καθώς αναβλύζει από την ταυτότητα, το ατομικό εκείνο βάθος της βασιλείας εντός ημών.]

 

Advertisements

Ψυχανάλυση και Πολιτισμός. Αρμός (25 05 2018)

Στέλιος Ράμφος: Έχω την εντύπωση ότι μία κουβέντα στην Ελλάδα για την ψυχανάλυση θα πρέπει να περιλαμβάνει στα θέματά της κι αυτό ενδεχομένως στο μέλλον να γίνει, το εξής: Πως είναι δυνατόν μία κοινωνία με πνευματικά χαρακτηριστικά σε μεγάλο βαθμό Μεσαιωνικά να προχωρήσει σε ψυχαναλυτικές ας πούμε επιλογές  οι oποίες προϋποθέτουν το υπερσύγχρονο άτομο της Βιέννης του 1900; Θέλω να πω ότι είναι πολύ κρίσιμο και έχει νόημα σημαντικό το ότι η κουβέντα η σημερινή ανέδειξε σε μεγάλο βαθμό, η  σε κάποιο βαθμό, το γεγονός ότι ακόμη σκεφτόμαστε με όρους θαυματουργικής θεραπείας ας πούμε, και όχι με όρους μιας ατομικότητος η οποία είναι διαφορετικά ώριμη. Όταν αρχίσει να γίνεται κουβέντα με τέτοιους όρους τα αποτελέσματα ίσως να είναι πιο γόνιμα.

Συνέχεια

Διανέοσις και Διανόησις. Στέλιος Ράμφος, Μαρία Ευθυμίου, Τι πιστεύουν οι Έλληνες. Μουσείο Μπενάκη. (17 5 2018).

Στέλιος Ράμφος:  Αναποδογυρίζοντας λοιπόν τα ευρήματα, μπορούμε να πούμε ότι η καθαρή εικόνα δια πλαγίου τρόπου που εμφανίζεται εδώ, είναι η βαθύτατη διάθεση των Ελλήνων να μην αλλάξει τίποτα. Η βαθύτατη ιστορική. Επομένως όλα αυτά που γίνονται είναι με τρόπο μεταμφιεσμένο, να κρατηθούν τα πάντα. Άλλωστε στην Ελλάδα κι ο εμφύλιος έγινε για να μην αλλάξει τίποτα. Και η εξέλιξη του 15, έγινε για να μην αλλάξει τίποτα, στο βάθος είναι αυτή η πραγματικότητα η ελληνική. Πότε θα αρχίζει να αλλάζει κάτι;  Από τη στιγμή που θα αρχίσουμε να εκλογικεύουμε. Από τη στιγμή που θα αποφασίσουμε να έχουμε εσωτερική ζωή, και που με αυτό τον τρόπο να μπορούμε να βάζουμε απέναντι μας τον εαυτό μας.

Συνέχεια

Πεθαίνουμε για παραμύθια, γιατί η έλλειψη αυτοπεποίθησης μας κάνει να καταφεύγουμε σε φαντασιώσεις. (26 03 2016)

Υπήρξε και μια Αριστερά στην Ελλάδα που υποστήριξε αυτή τη νοοτροπία…

Ναι, αλλά ξέρουμε όταν η Αριστερά γίνεται εξουσία, αυτά δεν υπάρχουν. Η εμπειρία μιας παγκόσμιας αριστεράς είναι μια εμπειρία ανικανότητας, επειδή είναι κατασκευάσματα νεφελώδη και τη λύση στη θέση της ανικανότητας τη δίνει η απολυταρχία. Και γι΄ αυτό, η αριστερά είναι μια ιστορία απολυταρχικών συστημάτων που καταρρέουν.

Ο Στέλιος Ράμφος συνομιλώντας με τον Δημοσθένη Γκαβέα της Huffington Post σχολιάζει την επικαιρότητα σε σχέση με την κρίση ταυτότητος του νεοελληνικού ψυχισμού, ανατρέχοντας στα  γενεσιουργά, πολιτισμικά, αίτιά του.

Για να διαβάσετε ολόκληρη την συνέντευξη πατήστε εδώ

 

Όποιος δεν πιστεύει στον εαυτό του, δεν σκέφτεται να τον σεβαστεί, και αν δεν έχεις αυτοσεβασμό, δεν μπορείς να παλέψεις την παρακμή. Σ. Ράμφος, Action 24. (15 1 2018)

Σταμάτης Ζαχαρός:  Συζητώντας για τον κρατισμό από μόνη της η συζήτηση έφτασε στον φιλελευθερισμό.

Στέλιος Ράμφος: Μοιραία.

Σταμάτης Ζαχαρός:  Μοιραία. Ο Φιλελευθερισμός από την άλλη πλευρά τουλάχιστον στην Ελληνική κοινωνία έχει δαιμονοποιηθεί τόσο πολύ, και μοιάζει σαν ένας κακός μπαμπούλας ο οποίος στην πραγματικότητα απειλεί τους πολίτες και την ισορροπία στην οποία βρίσκονται. Και είναι παράξενο διότι χωρίς να θέλω να φανώ υποστηρικτικός η όχι, έχει την βάση του στο γεγονός ότι οι άνθρωποι είναι ελεύθεροι και να κάνουν αυτό που θέλουν και να σκέπτονται όπως θέλουν.

Στέλιος Ράμφος: Απλώς οι άνθρωποι που είναι ελεύθεροι να σκέφτονται όπως θέλουν και να κάνουν αυτό που θέλουν  δεν είναι οι άνθρωποι της παραδόσεως μας. Επανέρχομαι δηλαδή πιεστικά σ αυτό το θέμα της αναγωγής των προβλημάτων και σε προηγούμενες καταστάσεις για να καταλάβουμε καλύτερα πολιτιστικά.

Σταμάτης Ζαχαρός:  Μα πως το λέτε αυτό στη χώρα που η δημοκρατία και η ελευθερία γεννήθηκαν; …

Στέλιος Ράμφος: Θα σας πω, αυτό έγινε το 400 πΧ.

Σταμάτης Ζαχαρός:  Σωστά.

Στέλιος Ράμφος: Μετά, το 600 μΧ. που έκλεισε τις σχολές ο Ιουστινιανός και την κραταιά ας πούμε επιβολή της Θρησκευτικής αντιλήψεως και ζωής και ιδεολογικού τρόπου ας πούμε του σκέπτεσθαι, ο σωστός άνθρωπος ήταν ο άνθρωπος της κοινότητος , της ενορίας, της κοινής πίστεως, γατί αλλιώς ήτανε αιρετικός, κι όλα αυτά τα πράγματα.

Συνέχεια

Ο κρατισμός δημιουργεί ισχυρά κράτη και ταυτόχρονα διαλυμένα. Στέλιος Ράμφος στο Action 24. (08 01 2018)

Σταμάτης Ζαχαρός: Ζούμε δεν ξέρω αν είναι το τέλος του, αλλά μια από τις τελευταίες μορφές ενός κρατισμού ο οποίος μας οδήγησε στη χρεοκοπία. … ένα πελατειακό κράτος το οποίο το άρμεξαν  πολιτικοί και οι πολίτες, ενδεχομένως μαζί, και μια κάστα ανθρώπων η οποία δημιουργήθηκε γύρω από αυτό το σύστημα στην πραγματικότητα κατάφερε να επιβληθεί στους υπόλοιπους. Φαίνεται όμως αυτό δεν είναι πάρα πολύ βιώσιμο. Τι είναι αυτό το οποίο οδηγεί κάποιους ανθρώπους τώρα να πιστεύουν ότι πρέπει να έχουμε  άμεση αλλαγή ενός πολιτικού σκηνικού το οποίο το βιώνουμε εδώ και σαράντα χρόνια στη μεταπολίτευση, και πως είναι δυνατόν στην ίδια κοινωνία κάποιοι  άλλοι άνθρωποι με τις ίδιες προσλαμβάνουσες να έχουν τελείως διαφορετική αντίληψη;

Στέλιος Ράμφος: Κοιτάξτε να δείτε, μιλήσαμε για διεστραμμένη αντίληψη των πραγμάτων. Το διεστραμμένο στοιχείο και η  παρεμβολή η παθολογική του στοιχείου του νοσηρού έγκειται στο εξής: ότι ο σκοπός του κράτους τον οποίο μεταδίδει και στην  κοινωνία είναι το κοινό καλό. Οι παραδοσιακές μορφές  της κοινωνίας, είναι μορφές της κοινωνίας όπου το επι μέρους καλό είναι το επικρατούν, και για αυτό το λόγο ας πούμε η διαχείρησή γίνεται με ιεραρχικούς τρόπους με αυταρχικούς κτλ. Στο μέτρο λοιπόν που φτιάχνουμε κράτος και το φτιάχνουμε για να αρμέγουν φίλοι, οικογένειες, μπατζανάκηδες, κουμπάροι, κτλ. κάθε φορά όταν αλλάζουν τα πράματα, η διαστροφή και η νόσος είναι βαθύτατη, διότι δεν μπορεί να ανταποκριθεί στο ρόλο του. Το κράτος δεν έχει σχέση με βία και εξουσία. Το κράτος είναι συμφωνία των πολιτών, μετά τον Ρουσσώ, πριν από  μερικούς αιώνες, εν πάση περιπτώσει μετά τον 16ο αιώνα, του οποίου η δουλειά είναι να εγγυάται πολιτικά την συνοχή της κοινωνίας.   Δίνοντας της σκοπό, το κοινό καλό, και ταυτοχρόνως βοηθώντας την ίδια την  κοινωνία και τα άτομα της, να πραγματώνουν τους σκοπούς της. Γιατί η κοινωνία κατά αντιδιαστολή προς το κράτος,  είναι ο τόπος των επι μέρους συμφερόντων, του μανάβη, του μπακάλη, του εφοπλιστή,  του ναυπηγού, του δημοσιογράφου, του ξυλουργού.

Συνέχεια