Η εικόνα του καθρέφτη. Γιώργου Θαλασσινού. (1-5 2019)

 

Όταν παίρνεις ταυτότητα εισερχόμενος μέσα σε ένα ορισμένο εκ των προτέρων κοινωνικό σχήμα το οποίο καθορίζει τη ζωή σου ως ρόλου, αγκυλώνεσαι και πεθαίνεις μαζί του στην υλικότητα σου, καθότι η κρυσταλλωμένη του αλήθεια εν είδει δόγματος δεν επιδέχεται συζήτηση για βελτίωση, και σε καταδικάζει στο ασάλευτο παρόν του επειδή κάθε δόγμα ως χρόνο της μοναδικής κρυσταλλωμένης του αλήθειας, αντιλαμβάνεται μόνο την εσχατολογική του αιωνιότητα, δηλαδή την απουσία ιστορικού και δημιουργικού χρόνου.

Αντίθετα στη Δύση της Αναγεννήσεως δηλαδή της ανακαλύψεως της συνειδήσεως ως ατομικού εσωτερικού βάθους που χωράει τη σκέψη και το αίσθημα ευθύνης πέρα από τον γνωστό, ο άνθρωπος αποκτά ταυτότητα όχι από ένα εξωτερικό σχήμα που τον καθορίζει ως κοινωνική συνείδηση και ρόλο μέσα σε μία κοινωνία, συνεκτικός ιστός της οποίας είναι η μερικότης του αίματος και του τόπου, και που εκδηλώνεται ως ευθύνη απέναντι μόνο στον γνωστό, τον συγγενή, τον κουμπάρο , αλλά από την εσωτερική του συνείδηση εντός του κράτους ως πνευματικής κατηγορίας, και ως πολιτικού εγγυητού της κοινωνικής συνοχής, με σκοπό το γενικό καλό, το οποίο εκδηλώνεται μέσα από ένα θεσμικό πλαίσιο που ισχύει το ίδιο για όλους ως ευθύνη απέναντι και στον άγνωστο.

Η μερικότης της φυλετικής ενώσεως των προνεωτερικών κοινωνιών όπως η δική μας, δεν επιτρέπει το πέρασμα από την υλικότητα της σχέσης της συγγενείας εξ αίματος, στην πνευματικότητα της σχέσης ατόμου προς τον εαυτό του, και στη συνέχεια ανοίγματος μέσω του θεσμικού πνευματικού πλαισίου στην ευθύνη προς τον άγνωστο.

Ο προγραμματισμός πρέπει να αρχίσει από την παιδεία. Να τεθεί ως στόχος δημιουργίας ο άνθρωπος με εσωτερική διάσταση και χώρο, και πάνω σ αυτόν τον προγραμματισμό να εκπονηθεί το πρόγραμμα των μαθημάτων. Αντί αυτού κάθε φορά αλλάζουμε τις διαδικασίες.

Ο λόγος που γίνεται αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ενδόμυχα δεν θέλουμε να αλλάξει τίποτα, και ουσιαστικά μετατρέπουμε την διαδικασία σε σκοπό. Η σύγχρονη επιστήμη της κοινωνικής ανθρωπολογίας και ψυχολογίας που μελετά το φαινόμενο έχει ανακαλύψει ότι έχουμε ως κοινωνία πολιτισμικά στοιχεία που φέρουν συγκεκριμένες φυλές του Αμαζονίου, για να καταλάβει κανείς πόσο δύσκολες είναι αυτές οι μεταβάσεις από τον εξωτερικό κόσμο της ύλης, στον εσωτερικό κόσμο της πνευματικότητος και από την αίσθηση του μεγαλείου της αιωνιότητος και της σπουδαιότητος μας, στη δημιουργία του ανθρώπου της εσωτερικότητος με την καθολικότητα του αισθήματος απέναντι στον άγνωστο και όχι την μερικότητα της φυσικής επαφής απέναντι μόνο στον γνωστό.

Μια που ζούμε στον αιώνα της τεχνολογίας θα χρησιμοποιήσω τεχνολογικούς όρους για να σκιαγραφήσω τις διαφορές μεταξύ Δυτικού και Ανατολικού ανθρωπότυπου, η αλλιώς νεωτερικού εξατομικευμένου ατόμου και ανατολικού ομαδικού μεσαιωνικού ανθρώπου.

Την ανθρώπινη υλικότητα μας θα μπορούσαμε να την χαρακτηρίσουμε σαν το Hardware μας και την κουλτούρα μας σαν το software μας.

Στην Ανατολή όπως και στη Δύση το πρώτο software παραδόθηκε με έναν μυστηριώδη και συμβολικό τρόπο στους ανθρώπους με βάση τον οποίο διεμορφώθει η κουλτούρα και η νοοτροπία τους, ας το ονομάσουμε λογισμικό Dos.

Στην Ανατολή η ουσιαστικοποιημένη ιερότης η οποία επιβάλει ως μοναδικό τρόπο της επικοινωνίας με το Θείο την προσευχή, απαγορεύει την παρέμβαση του ανθρωπίνου παράγοντα στην εξέλιξη του λογισμικού, καταργώντας στην ουσία την ανθρώπινη πράξη στον ιστορικό της χρόνο δογματικά. Με τον τρόπο αυτό η Ανατολή είναι καταδικασμένη να δουλεύει στο Dos.

Η Δύση η οποία κατάφερε μέσω της Αναγέννησης, την αναφορά στο πραγματικό, ανεκάλυψε και δεύτερο τρόπο επικοινωνίας με το Θείο πέρα από την προσευχή που τον ονόμασε λογική, τον θεώρησε ως εμβίωση της προσευχής, και έφερε την Θεία ενέργεια της αιωνιότητος μέσα στον ιστορικό χρόνο των ανθρώπων. Με τον τρόπο αυτό η ανθρώπινη πράξη όχι μόνο δεν καταργήθηκε όπως συνέβη στη Ανατολή, του «έχει ο Θεός», αλλά αναγεννά συνέχεια το έργο του Θεού μέσα από την ανθρώπινη δημιουργία, ως δείγμα ευγνωμοσύνης της ζωής που εκείνος χάρισε στους ανθρώπους, δηλαδή της Θείας Χάριτος.

Με αυτό τον δημιουργικά παρεμβατικό τρόπο στο αρχικό έργο του Θεού η Δύση έφτασε στα Windows και συνεχίζει.

Στη Δύση η Χάρις ερμηνεύτηκε ως δημιουργικό αντίδωρο αυτενέργειας και πράξης, στη Χάρη της ζωής του Θεού προς τους ανθρώπους, και στην Ανατολή ως Μάννα εξ ουρανού που καταλήγει σε επιδόματα και δικαιώματα απραξίας.

Στη Δύση οι άνθρωποι μέσα από την δημιουργική τους αυτενέργεια γίνονται Χάρις, ενώ στην Ανατολή οι άνθρωποι μέσα από την αυτονόμηση του τυποτελετουργικού και του δογματισμού της προσευχής, ζητάνε Χάριν.

Και είναι πολύ μεγάλη η διαφορά του να γίνεσαι δημιουργικά Χάρις, από του να ζητάς παθητικά Χάριν. Τόση μεγάλη όσο η διαφορά μεταξύ Ανατολής και Δύσης.

Έτσι λοιπόν η Δύση με τα λάθη της (Χίτλερ, απόλυτη λογική) προχώρησε στον ανθρωπότυπο του υπεύθυνου δημιουργικού ανθρώπου της αυτενέργειας και η Ανατολή με τα δικά της (Στάλιν, απόλυτο συναίσθημα) έμεινε στον ανθρωπότυπο του ανεύθυνου καχύποπτου φοβικού χωρίς αυτοεκτίμηση ανθρώπου, που περνάει τη ζωή του ζητώντας παροχή υπό μορφήν «Χάριτος» παρερμηνεύοντας ίσως τη φράση «δούλος του Θεού» και παραδίδοντας τον εαυτό του εθελόδουλα στους Λαϊκιστές, από τους οποίους αναμένει επιδόματα και δικαιώματα χωρίς υποχρεώσεις.

Αν όλα αυτά που αναφέρονται ανωτέρω έχουν κάποια βάση γεννάται εύλογα το ερώτημα: επιχειρήθηκε ποτέ αυτό το γεφύρωμα της Δύσης με την Ανατολή και αν ναι πότε και σε ποιον τομέα. Η απάντηση είναι πως ναι, επιχειρήθηκε και μάλιστα επιτυχώς στον τομέα της τέχνης. Τι έγινε δηλαδή ακριβώς και που; Όπως μας πληροφορεί η έρευνα παρόμοια πολιτισμική σύνθεση έγινε από τον Δομίνικο Θεοτοκόπουλο.

Ο γνωστός σε όλους μας El Greco έφυγε από το Βυζάντιο όπου σπούδασε ζωγραφική επειδή απ την Βυζαντινή αγιογραφία έλειπε το ανθρώπινο σώμα. Πήγε λοιπόν στη Φλωρεντία όπου το βρήκε καθώς, την εποχή εκείνη οι ζωγράφοι στη Δύση μελετούσαν το ανθρώπινο σώμα διενεργώντας νεκροτομές.

Στη συνέχεια δε, όχι μόνο δεν έχασε την πολιτισμική του ταυτότητα, αλλά διατηρώντας την ακεραία, ζωγράφισε το ανθρώπινο σώμα θεωρώντας το ως δοχείον της Θείας χάριτος, (Σε τρεις δηλαδή διαστάσεις που επιτρέπουν την δεξίωση σε μια πραγματική σωματική και καθολική χωρητικότητα όπως η συνείδηση που ακολούθησε) και φωτίζοντάς το από μέσα, σε αντίθεση με όλους τους δυτικούς ζωγράφους που φώτιζαν τις φιγούρες των έργων τους απ έξω, θεμελίωσε εντός του Δυτικού Πολιτισμού, την πολιτισμική του διαφορά ως προσωπική του ταυτότητα.

Συνοψίζοντας μπορούμε να πούμε ότι, από τη στιγμή που οι νέοι μας φεύγουν πληγωμένοι και απογοητευμένοι από την Ελλάδα και καταφέρνουν στις χώρες της Δύσης όπου μεταναστεύουν να προοδεύουν, και να εξελίσσονται, σημαίνει ότι το πρόβλημα δεν είναι εγγενές αλλά είναι πρόβλημα νοοτροπίας, και άρα μπορεί να βρεθεί λύσις. Και ίσως η κρίση που περνάμε μας βοηθήσει να ανακαλύψουμε την τρίτη διάσταση, της ίδιας της πραγματικότητος που μας λείπει ως λογική, και αγκαλιάζοντας την Βυζαντινή μας παράδοση, μας οδηγήσει στην πραγματική μας Ανάσταση ως Ελληνικό Εθνος.

Ας αφήσουμε λοιπόν στον σταυρό τον άπραγο ιδιώτη εαυτό μας στην μερικότητα του ασάλευτου παρόντος του στις δύο διαστάσεις, όπως ακριβώς έκανε και ο πρόγονός μας El Greco, κι ας αγκαλιάσουμε το μήνυμά του μέσα από την αθανασία της δημιουργίας του, που δεν είναι άλλο απο την προτροπή του να μην λησμονούμε, πως είναι άλλο πράγμα να γίνεσαι Χάρις και άλλο να ζητάς Χάριν.