Γιώργου Θαλασσινού: Ο τοίχος του θρήνου στη Μόσχα. Μιά άλλη ανάγνωση. (31 10 2017).

Στη Ρωσία, στις 29 Οκτωβρίου γιορτάζουν την «Επιστροφή των ονομάτων». Είναι μία ιδιόμορφη Ημέρα των νεκρών. Στην πλατεία Λιουμπλιάνκα αναρτάται κατάλογος με τα ονόματα των εκτελεσθέντων. Χιλιάδες πολίτες πηγαίνουν και από μικροφώνου διαβάζουν ένας ένας με την σειρά την «καρτέλα θανάτου» ενός θύματος με την ημερομηνία σύλληψης, τα άρθρα με τα οποία καταδικάστηκε, την ημερομηνία και τον τόπο εκτέλεσης.

Όντως μεγάλη στιγμή. Ανατριχιαστική θα έλεγα. Γιατί η ενέργεια δεν καταστρέφεται μετασχηματίζεται. Και μπορούν οι ψυχές να καλέσουν τις άταφες λέξεις να ακουστούν και μαζί μ αυτές το νόημα του κόσμου τους που σφαγιάσθηκε.

Κι ήρθανε τιμητικά, όχι ο Τσάρος με τον Ρασπούτιν αυτή τη φορά αλλά ο Πούτιν με τον Πατριάρχη.

Κι είναι ο θρήνος γοερός τόσο που εμποδίζει τις φωνές μέσα απ τον τοίχο ν ακουστούν. Κι όμως οι άνθρωποι δεν πήγαν για να ακούσουν. Πήγαν για να τιμήσουνε λατρευτικά.

Αν άκουγαν θα ανοίγαν τις ψυχές τους στο νόημα που κρυσταλλώνει πάνω απ τον τοίχο των ψυχών.

Και ίσως τότε άκουγαν τον Ντοστογιέφσκι, τον Μάλεβιτς τον Μαντελστάμ τον Σαλάμωφ κι άλλους αδικοχαμένους να τους λένε πως το νόημα της ζωής δεν είναι μια μορφή δεδομένη και κρυσταλλωμένη έξω από τον άνθρωπο, και αυτός το μόνο που έχει να κάνει είναι να προσχωρήσει σ αυτή, και στο τελετουργικό της, και για όλα τα άλλα έχει ο Θεός.

Το νόημα γεννιέται με τον άνθρωπο, είναι έμφυτο, και εξελίσσεται με την προσπάθειά του.

Ο Θεός το πλουτίζει ως υπερβατική αναφορά του καλού, χωρίς να ακυρώνει την ανθρώπινη πράξη.

Γιατί οι εντοιχισμένοι είχαν δει και από την άλλη πλευρά του τοίχου, εκεί στη Δύση που τον Θεό οι άνθρωποι εκτός από την προσευχή, τον επλησίασαν και με την λογική, που την θεώρησαν εμβίωσή της.

Ίσως εκεί οι φύσεις του Θεού Θεία και ανθρωπίνη, να βρήκαν καλύτερα τον βηματισμό τους, και ο πιστός να υπάρχει δίπλα του χωρίς να ακυρώνεται η πράξη του από το ίδιο το τυποτελετουργικό, και την φαντασιακή αυτονόμησή του, η οποία την ώρα που κερδίζει μαγικά την αιωνιότητα, καταστρέφει ουσιαστικά τον ιστορικό χρόνο της ανθρώπινης δημιουργικής πράξης.

Και η εικόνα ασάλευτη, πιστή στην παράδοση που κρατά μακριά την Αναγέννηση σαν να μην κουνήθηκε καθόλου το Βυζάντιο. Ο Αυτοκράτωρ δίπλα στην εκκλησία να κυβερνά ελέω Θεού.

Advertisements

Οι αλλαγές των εννοιών αιωνιότης, και χρόνος, μέσα στην πορεία του ίδιου του χρόνου.

Η τελευταία, από ένα κύκλο 15 δίωρων διαλέξεων για την «Περί  Αιώνος και Χρόνου» πραγματεία του Πλωτίνου στο ίδρυμα Θεοχαράκη περι το τέλος του 2011 με την οποία ο Στέλιος Ράμφος έκλεισε την ενότητα του Πλωτίνου.