Στέλιου Ράμφου: «Υπάρχεις σαν Μοίρα», Διαλέξεις για το Είναι και χρόνος του Χάιντεγγερ. Απόσπασμα ( 11 11 2016 )

11-11-2016-3-37-52-%cf%80%ce%bc

…Η ύπαρξη του Παρόντος-για-το-Είναι στηρίζεται σε μία αποφασιστικότητα η οποία κατανοεί και άρα θέλει την επιθυμία με τρόπο μονομερή, αδιάφορο για την επιθυμία του άλλου. Μετρά η επιθυμία για δική του αυτοπραγμάτωση και όχι το αίσθημα του άλλου. Αυτό νοθεύει την ίδια την φαινομενολογική της αναγνώριση καθώς δεν αφήνει περιθώρια στην υποκειμενικότητα,  αποκρούει την συμμετοχή της προθέσεως στη συνάντηση μας με τον άλλο. Ακυρώνεται έτσι η σημασία της επιθυμίας του, η αναγνώριση της οποίας θα άνοιγε το δρόμο, όχι στην δονζουανική αγωνία της εναλλαγής αντικειμένου προς ερωτική κατανάλωση, αλλά στη ίδια την δυνατότητα αναγεννήσεως της επιθυμίας, στην αμοιβαιότητα της επιθυμίας του άλλου και την συνακόλουθή της δεξίωση της προσωπικότητός του. Στην επιθυμία της επιθυμίας του άλλου η ικανοποίηση ξεπερνά την ανάλωση, ενώ η εγγύτης χωρεί στην απόσταση, όπως συμβαίνει με το χάδι η το φιλί, όπου η επιθυμία παραιτείται από την οικειοποίηση για να είναι και προσφορά. Κάπως έτσι αποτυπώνει προφητικά το φιλί η «ανακάλυψή» του, το μαρμάρινο σύμπλεγμα του Έρωτα και της Ψυχής (2ος μ.Χ. αι.) που αγκαλιασμένοι πάνε να φιληθούν. Ο Έρωτας εδώ είναι άπτερος και χωρίς τόξο, ενώ ενάντια στην διάθεση τα σώματα απέχουν. Το στοιχείο της αποστάσεως είναι πλατωνίζον και  δείχνει τον πνευματικό χαρακτήρα της στιγμής και της καταστάσεως. Όμως το έργο μπορεί να διαβαστεί και σύγχρονα, όσο σύγχρονο είναι το ερωτικό ανατρίχιασμα, η φρίκη της ψυχής στον Φαίδρο, που βεβαιώνει ότι ο έρως με την επιθυμία του τείνει προς τη υπέρβαση του αισθητού, όχι για να εγκαταλείψουμε τον εδώ προς χάριν του άλλου κόσμου -το φιλί βυθίζεται και συντελείται στο αισθητό, είναι συντέλεια του-, αλλά για να αναπτερώσουμε και να ανασύρουμε στην επιφάνεια του σώματος μιά βαθύτερη πραγματικότητα εκείνη η οποία συνιστά η εμβίωση του αλλιώς και του άλλου μέσα μας, όπως ήθελε ο Πλάτων. Εδώ η εγγύτητα ενέχει την απόσταση. Για μια σύγχρονη ανάγνωση του συμπλέγματος Έρωτα και Ψυχής προτείνω να δεχθούμε ως αρχή ότι στην ερωτική επιθυμία που την διαπερνά, η συνείδηση τείνει να ξεπεράσει τον εαυτό της κινούμενη προς το αντικείμενο της.  Μ άλλα λόγια ο έρως μας πηγαίνει στο υποκείμενο πολύ πριν μας οδηγήσει στο αντικείμενο. Υπ αυτή την έννοια η επιθυμητική κίνηση γίνεται αλλά το φιλί δεν δίνεται. Η φορά είναι προς το αεί, όμως αυτό το αεί δεν βρίσκεται έξω από τα σώματα. Εξ ού και το μετέωρο φιλί, όταν δοθεί, θα ενώσει τα χείλη για να τα υπερβεί χωρίς να απαρνηθεί την αίσθησή τους. Θα έγκειται ακριβώς στην αφή, σε μια εγγύτητα η οποία ξεχειλίζει την επαφή, καθώς φιλούμε ακόμη και χωρίς ερωτισμό. Οι Ρώσοι ας πούμε, φιλιούνται στο στόμα ενώ οι Εσκιμώοι τρίβουν τις μύτες τους. Έχουμε μπροστά μας επομένως ένα ερωτικό φιλί «ανοιχτό»  επειδή ακριβώς υπερβαίνει την αίσθηση όχι για να δοκιμάσει κάτι υψηλό αλλά για να ξεδιψάσει από την ίδια τη δίψα του. Έτσι θα ξεδιψούν αρκετούς αιώνες μετά το μαρμάρινο  σύμπλεγμα οι ησυχαστές τον θείο τους έρωτα. Ξέρουν με τον τρόπο τους κι αυτοί, πως ο έρως  δεν είναι ανάγκη προς ικανοποίηση η οποία θα φέρει μοιραία το τέλος του και περισσότερο κλείσιμο μέσα. Καμία ικανοποίηση, όσον απολαυστική κι αν είναι δεν μας βγάζει από τον εαυτό μας. Αντικείμενο της επιθυμίας είναι η έλλειψη και όχι κάποια πλήρωση. Η ανάγκη για ικανοποίηση είναι ανάγκη στην κτητικότητα και την κυριαρχία.  Το αναμενόμενο φιλί του έρωτα και της ψυχής ζητεί το τέλος στον εαυτό του, αφού η κατοχή του άλλου σώματος,  που εδώ βρίσκεται <<μακριά>> δεν σημαίνει  ορισμένο τέλος.  Δεν έχει τέλος ο έρωτας! Το φιλί δεν θέλει <<να έχει>>, θέλει να επαναλαμβάνεται σαν να μην έχει αποκτηθεί ο άλλος, ο οποίος κρατά σταθερά την ψυχή του δικιά του. Παραδόξως το φιλί μας κρατεί μες την εγγύτητα του σε απόσταση επειδή μας εννοεί σαν απαραβίαστες ελευθερίες, σαν ανοιχτές δυνατότητες του μέλλοντος και όχι σαν στατικό κεκτημένο παρόν. Το άλλο στόμα/σώμα δεν είναι φυσικό αντικείμενο προς κατανάλωση. Ποιό είναι το αντικείμενο της επιθυμίας του έρωτα; Είναι η συνείδηση του πολύτιμου και απαραβίαστου στη αισθητηριακή επαφή, είναι η εισβολή του άλλου μέσα μου που διασπά με τη ετερότητα του την φραγή της ταυτότητος, αφήνοντας να αναδυθεί αναγεννητικά η επιθυμία της επιθυμίας του άλλου και όχι της καταναλώσεώς του. Μιλούμε για ταυτότητα στην επιθυμία της επιθυμίας του, ως αναγνώριση της ταυτότητος του άλλου και σεβασμό του προσώπου του. Ωραίο γίνεται κάτι στην επιθυμία μας για αυτό. Χωρίς την επιθυμία μας δεν θα υπήρχε ωραίο – η υπόσχεση κατά περιεχόμενο εκπληρώσεως της επιθυμίας. Ωραίο είναι η πολυτιμότης ως μοναδικότητα και όχι ως αναλώσιμο του άλλου. Είναι το υπεραισθητό που αποκαλύπτει στο αισθητό η διαφάνειά του.  Αυτή η μοναδικότης πλαταίνει την συνείδηση και την αναγεννά στην επιθυμητική ροπή της. Η ομορφιά λεπταίνει το σώμα και εμψυχώνει την ύλη. Την γεννά κατά την ψυχή. Αυτή την κατά την ψυχή γέννα του σώματος ενσαρκώνει το φιλί που διαπερνά και κάνει  διάφανο το αδιαπέραστο – το αγνίζει και το κάνει παρθένο. Για άλλη μια φορά: Το φιλί είναι η αμέλεια των χειλιών.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s