Η κουλτούρα της Μαντήλας, ο Ψυχικός συγχρονισμός, και ο Βαθύς πόνος.

Eleni

Ο Στέλιος Ράμφος σε μια μεγάλη παρένθεση στην έβδομη διάλεξη της Ποιητικής του Αριστοτέλους σχολιάζει την επικαιρότητα διαλεγόμενος με τους ακροατές.

…Ο καλός μύθος λοιπόν πρέπει να εντυπώνεται εύκολα στη μνήμη, δεν μπορεί να είναι επομένως απίθανα μικρός και απέραντα μεγάλος, και βεβαίως το μάτι να μπορεί να συλλάβει  η να αγκαλιάσει, να περικυκλώσει, το αντικείμενό του, να μην χάσει τη ολότητά του.  Άρα το απέραντο και το μικρό φεύγει από τη μέση, και πάμε σε ένα ιδεώδες, το οποίο  είναι η εκτενέστερη δυνατή πλοκή. Όσο αντέχει ο σύνδεσμός των μερών με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορείς να παρακολουθείς χωρίς καμία ανησυχία ας πούμε, τη συνοχή και την συνέχεια, ο μύθος είναι τέλειος. Άρα η λογική άρθρωση των πραγμάτων, και πάλι μιλάμε για τον Αριστοτέλη, έχει τρομερή σημασία, και μας επιτρέπει να καταλάβουμε τις διαφορές από μια σημερινή κατάσταση που μπορεί να είναι ξέρω γω,  ένα χάπενινγκ, η να  είναι μια στιγμή, η κάτι τέτοιο, ένα έργο σημερινό μπορεί να είναι μια έκρηξη συναισθηματική, η μπορεί να μην έχει καθόλου δράση, η ένας Μπέκετ ας πούμε,  είναι δύο τσουβαλιασμένοι σε κάτι…

Ακροάτρια: Το τέλος του παιχνιδιού.

Στέλιος Ράμφος: Ναι, το τέλος του παιχνιδιού, που είναι οι δύο μέσ στους ντενεκέδες, και μιλάνε ας πούμε κ.τ.λ. Είμαστε σε άλλο κόσμο, και επομένως δεν επιτρέπεται με τα κριτήρια της τραγωδίας να κρίνουμε τον Μπέκετ, είναι άλλο πράγμα, κι ως άλλο πράγμα μπορεί να έχει τη  ιδιαίτερη αξία του, αλλά πια αυτό μας επιτρέπει να καταλάβουμε και να διαβάζουμε τις ψυχές και τους πολιτισμούς, δεν είναι τρελός ο Μπέκετ, όταν έγραφε αυτό το πράμα.

Ακροάτρια: Το Γαλλικό σινεμά.

Στέλιος Ράμφος: Ας πούμε, ποιό, το νέο κύμα;

Ακροάτρια: Ναι, το Γαλλικό σινεμά.

Στέλιος Ράμφος: Συναισθηματικούρα, εντάξει, ναι όμως εντάξει, ναι βεβαίως. Η ας πούμε ο τρόμος στο Χίτσκοκ, που είναι καθαρά εσωτερική έκρηξη, παιχνίδι μ αυτές τις περιοχές, αυτά είναι πολυτέλειες δικές μας, της εποχής μας ας πούμε, δεν μπορούμε να τα αναζητήσουμε σε άλλες εποχές, κι όπου ο τρόμος ερχότανε από τη σύγκρουση με τα γεγονότα και με τα όρια, που απέβαλαν ξέρω γω οι γυναίκες, στα θέατρα, όταν μπαίναν οι Ερινύες μέσα. Γιατί η διεργασία η φαντασιακή είχε να κάνει με το τρομερό συμβάν,  στον ίδιο τον πολιτισμό, στον ίδιο τον τρόπο της ζωής. Δηλαδή αυτό το οποίο είναι χαρακτηριστικό και στα σημερινά γεγονότα,  έχει να κάνει με το ότι κάποιοι θέλουν να μας αλλάξουν τον τρόπο που ζούμε. Πίσω από την τρομοκρατία βρίσκεται ένας αναχρονισμός, παράξενος, θέλουν όλοι να πάμε στον 12ο αιώνα, γιατί έτσι καταλαβαίνουν, μες τον κόσμο, τον εαυτό τους. Έχει σημασία για να το δούμε πιο ήρεμα, να βγάλουμε από τη μέση τα αιμοδιψή και τα άγρια, αυτά δεν μας ενδιαφέρουνε, η αγωνία, η αγχώδης ενέργεια αυτού του τύπου,  έχει να κάνει με το γεγονός, ότι  δεν μπορούν να αντέξουν το χρόνο  τους, με έναν άλλο χρόνο τέτοιο, επομένως πρέπει να αλλάξει αυτό, πάση θυσία.

Ακροάτρια: Η μπορεί να διαλεχθούν. Να διαλεχθούν για να καταλήξουν σε μια πρόταση μέσα από τη σύνθεση.

Στέλιος Ράμφος: Όταν είναι οι διαφορές τέτοιες, είναι δύσκολος ο διάλογος. Γιατί ο διάλογος για αυτούς έγινε το 12ο αιώνα. Όταν δηλαδή ήτανε στην ακμή ο Αραβικός κόσμος, τότε υπήρξε μια κρίσιμη σύγκρουση  μεταξύ των μουλάδων, και των φιλοσόφων και των σοφών, η σύγκρουση αυτή ήταν μία ερώτηση, τελικά αυτά που λέτε εσείς ισχύουν η αυτά που λέει το Κοράνι; Ότι ο κόσμος έγινε απ το Θεό. Στο καναβάτσο οι φιλόσοφοι, τελείωσε η Αραβική ακμή. Έτσι έγινε ιστορικά. Έτσι καθηλώθηκαν στον 12ο αιώνα, ενώ ήτανε η αιχμή του πολιτισμού, του καιρού εκείνου.

Ακροάτρια: Και γιατί εσιώπησαν οι φιλόσοφοι σ αυτό το ερώτημα;

Στέλιος Ράμφος: Γιατί μετά (φέρνει το χέρι στο λαιμό του και κάνει την κίνηση της κοπής του λαιμού), είναι η Σαρία, και η Σαρία δεν επιτρέπει ελευθερία απέναντί της, όπως ας πούμε μπορεί να επιτρέψει μια άλλη θρησκευτική αντίληψη, ξέρω γω το Ευαγγέλιο, που καταλαβαίνει τον κόσμο μόνο του,  και μπορεί να διαλέγεται, εκεί είναι ενωμένο το πράγμα. Από τη στιγμή που είναι ενωμένο δεν υπάρχουν περιθώρια, κι αυτός ο εξαιρετικά υψηλός πολιτισμός, με πολύ μεγάλους στοχαστές, ποιητές, κι όλα αυτά τα πράγματα, κατέρρευσε αυτόματα, διότι ετέθει ένα τόσο σκληρό δίλημμα, που ενώ για τον χριστιανό δεν (ίσχυε) μπορεί να ετίθετο κάποιες εποχές, αλλά από μια στιγμή και ύστερα, από τον Γαλιλαίο και μετά, τελείωσε η ιστορία.  Υπήρχε δηλαδή η δυνατότητα, του να στέκεσαι απέναντι στη φύση, χωρίς υποχρεωτικά να σκέφτεσαι το εξαήμερο του Θεού. Δηλαδή, για να καταλάβουμε λοιπόν το βάθος αυτών τα οποία διαδραματίζονται τώρα, είναι μια βαθειά ανάγκη αναχρονισμού, που περνάει μέσα από το αίμα. Γιατί δεν υπάρχουν μέσα ειρήνης για να υπάρξει συντονισμός χρονικός, είναι τέτοιες οι αποστάσεις, και οι διαφορές, ώστε δεν υπάρχουν ειρηνικά μέσα, υπάρχουν μόνο σκληρά μέσα ας πούμε αίματος, κι υπ αυτή την έννοια, μία σκληρή αντιμετώπιση είναι η χειρότερη συνταγή, και μια βαθύτερη κατανόηση είναι καλλίτερη συνταγή ας πούμε, κι ας είναι σκληρά τα πράγματα, έχει σημασία, δηλαδή, αυτό επειδή προέρχεται το γεγονός από μιά άλλη κατάσταση, την οποία δύσκολα αντιλαμβάνεται ο πρακτικός  πολιτικός, που βλέπει να σκοτώνονται άνθρωποι στους δρόμους του, και λέει τώρα κάτι πρέπει να κάνουμε. Αν όντως έχω δίκιο σ αυτό που λέω, κι ο χαρακτήρας  του φαινομένου είναι μια προσπάθεια αναχρονισμού προς τα εμπρός, χωρίς να χαθεί η ταυτότης, έτσι, αυτό έχει σημασία, ε, εκεί τα πράγματα έχουν μια άλλη ανάγκη, διεργασίας πνευματικής, εκ μέρους μας, εκ μέρους ας πούμε των ωριμοτέρων, όπου οι ωριμότεροι φέρουν την  ευθύνη σ αυτά τα πράγματα.

Ακροάτρια: Αλλά δεν θα γίνουν κυρίαρχοι έτσι;

Στέλιος Ράμφος: Ποιος θα γίνει κυρίαρχος, δεν υπάρχει τέτοιο θέμα; Υπάρχει θέμα οι άνθρωποι να καταλάβουν καλλίτερα, γίνεται, μπορεί να μη γίνει, να είναι σκληρό, να καταλάβουν ότι μπορεί να βρουν άλλους συνδυασμούς, δεν ξέρω τι μπορεί να καταλάβουν, άλλωστε υπάρχει και η παράδοση η Σιιτική, που έχει στοιχεία ερμηνευτικά, υπάρχει κι αυτό, δεν είναι εκτός.

Ακροάτρια: Γιατί όμως τώρα γιατί έγινε τώρα αυτόν τον καιρό;

Στέλιος Ράμφος: Γιατί πια η σύγκρουση γίνεται πάρα πολύ ισχυρή, γίνεται αβίωτη, η μειονεξία. Τα τελευταία δέκα τόσα χρόνια είναι αβίωτη η μειονεξία. Δηλαδή δεν υπάρχει προσαρμογή, επειδή ακριβώς το πλαίσιο το πνευματικό την δυσκολεύει αφάνταστα, για μια ομάδα ανθρώπων, γιατί δεν είναι συνολικά η κατάσταση έτσι, άλλοι προσαρμόζονται, άλλοι ας πούμε δεν αντέχουνε, ζούνε μια δυστυχία εσωτερικά.

Ακροάτρια: Δεν γίνεται να έχεις τελειώσει την Οξφόρδη, και να έχεις αυτή τη δυστυχία μέσα σου; Στο γκέτο μπορεί να γίνει.

Στέλιος Ράμφος: Όχι Γίνεται. Γίνεται γιατί η γνώση της Οξφόρδης είναι πολύ πιο αδύνατη από την πίστη στο Ισλάμ, για ορισμένους ανθρώπους, όχι υποχρεωτικά για όλους. Αλλά για τους ανθρώπους της πίστεως, δηλαδή που θα είναι φάλτσα Οξφορδιανοί, επειδή η πίστη πάντα ενεργοποιεί διαφορετικά κέντρα της υπάρξεως. Είναι δύσκολα πράγματα αυτά, έχει ξεφύγει ας πούμε ο χώρος του Δυτικού πολιτισμού τόσο πολύ ώστε κάνει τη ζωή δύσκολη και στον εαυτό του και στους άλλους. Έχει ξεφύγει πολύ, με την έννοια δηλαδή ότι έγινε ένα μπουμ το 16ο 17ο αιώνα, το οποίο είναι τρομακτικό, που δυσκολεύει και τους περιοίκους. Απλώς χρειάζεται κατανόηση για αυτά τα πράγματα δεν χρειάζεται απλώς βομβαρδισμούς,  μπορεί να είναι αναγκαίοι κάποια στιγμή, αλλά να είναι η παράμετρος  περιθώριο, και όχι το κέντρο, γιατί ο θυμός και η οργή πολλαπλασιάζουν τον εαυτό τους.

Ακροάτρια: Θα αναλύσετε τη λέξη κατανόηση λίγο, τι σημαίνει κατανόηση;

Στέλιος Ράμφος: Να μπορώ να μπω στη θέση σου, αυτό σημαίνει κατανόηση, να μπορώ να μπω στη θέση σου.

Ακροάτρια: Μα εδώ δεν μπορούν να μπουν αυτοί στις θέσεις τους, δηλαδή Σουνίτες και Σιίτες…

Στέλιος Ράμφος: Μα μήπως οι Ορθόδοξοι και οι Καθολικοί; Άρα έχουμε ανάγκη από κατανόηση, να μπούμε ο καθένας στη θέση του άλλου, όσο γίνεται, έχει μεγάλη σημασία αυτό το πράγμα, και εν πάση περιπτώσει είναι κεκτημένο του πολιτισμού μας. Αυτοί δικαιούνται να μην το έχουνε με άνεση, που το χουνε κι αυτοί, οι Σούφι τους, κι αυτοί έχουνε τέτοια στοιχεία έντονα ας πούμε. Αλλά εμείς δικαιούμεθα αυτό το πράγμα, δικαιούμεθα να επιμείνουμε στην κατανόηση με ένα τρόπο όχι υποκριτικό. Αυτό γίνεται από αιώνες με τους ανθρωπολόγους οι οποίοι πάνε στις φυλές, πάνε στους πρωτογόνους να μάθουνε, αλλά θέλει δουλειά, πολύ ακόμη, θέλει πάρα πολλή δουλειά, είναι δύσκολα πράγματα αυτά, δεν είναι εύκολο ένας πολιτισμός στα καλά καθούμενα να γυρίσει σε κάτι άλλο επειδή έτσι, επειδή πήγαμε από φτώχια από την Αφρική στη Γαλλία ας πούμε, και θα τα γυρίσουμε όλα, δεν είναι εύκολο πράγμα, είναι δύσκολο, και κυρίως το πιο δύσκολο απ όλα είναι πως να πάμε στη Γαλλία και να κρατήσουμε και λίγο Νιγηρία, ακόμη πιο δύσκολο, που είναι το σωστότερο αυτό δηλαδή, ακόμη πιο δύσκολο που χρειάζεται δημιουργούς μεγάλους, χρειάζεται χρόνο και υπομονή στον πόνο.

Ακροάτρια: Υπάρχει όμως και μεγάλη ενοχή της Δύσης δεν υπάρχει λίγο;

Στέλιος Ράμφος: Ότι αισθάνεται ένοχη η Δύση για τις αποικίες που έχει και για την;…

Ακροάτρια: Ναι ότι είναι υπεύθυνη για αυτό που γίνεται. Άκουγα έναν Άγγλο που έλεγε δεν τους έχουμε ενσωματώσει αρκετά, πρέπει να κάνουμε κι άλλες προσπάθειες.

Στέλιος Ράμφος: Όχι, ενσωματώνω θα πει κατανοώ πάντως, αν ενσωματώνω σημαίνει γίνονται χαλκομανία όμως, κάνει μεγάλο λάθος ο Εγγλέζος. Το θέμα δεν είναι να ενσωματωθούν, το θέμα είναι να μην χάσουν τον εαυτό τους, την ώρα που κάνουν βήματα προς τα εμπρός. Δηλαδή να μην χάσουνε εαυτό. Αυτό είναι και το πρόβλημα των Ελλήνων, γιατί κι εμείς είμαστε ανατολίτες μεσ στη Δύση, το πρόβλημα το Ελληνικό έγκειται ακριβώς σ αυτήν την πολύ δημιουργική κίνηση, που θα σε κάνει να κρατήσεις χαρακτηριστικά ας πούμε δικά σου, και ταυτοχρόνως με τα καλλίτερα σου στοιχεία να προχωρήσεις σε άλλη σύνθεση, καινούργια.

Ακροατής: Σ αυτό που λέτε αν επιτρέπετε να πω κάτι;

Στέλιος Ράμφος: Επιτρέπεται.

Ακροατής: Σ αυτό που λέτε, υπήρχε ένας ποδοσφαιριστής Γάλλος ήτανε Αφρικάνος ο Ντε Σαγί ο περίφημος, κι είχε γράψει ένα βιβλίο που έλεγε μέσα σ έναν αγώνα της εθνικής Γαλλίας με την εθνική Βουλγαρίας ο αντίπαλος παίκτης, την ώρα που έκανε επίθεση τον είπε Νέγρο. Έπαθε τέτοιο σοκ που έμεινε άγαλμα, τον πέρασε ο άλλος, έβαλε γκολ, εκείνη τη στιγμή αιστάνθηκε ότι έπρεπε να ξεπεράσει αυτό το σοκ που είχε δεχτεί, και πήρε δύο ζωές, μία του Γάλλου και μια του Αφρικάνου, και ακολούθησε όλο το άλλο παιχνίδι σαν να έχει αυτές τις δύο δυνάμεις μέσα του, και κατόρθωσε και κέρδισε.

Στέλιος Ράμφος:  Α τα κατάφερε;

Ακροατής: Ναι τα κατάφερε, θέλω να πω ότι είναι αυτό που λέτε, εν τοις πράγμασι δηλαδή.

Στέλιος Ράμφος:  Έχει μεγάλη σημασία δηλαδή, αν θέλουμε την καθολικότητα, να μάθουμε τη σύνθεση, όσο σκληρό πράγμα, όσο δύσκολο τρομακτικά, αλλά πρέπει να έχουμε μια τέτοια ψυχραιμία, μέσα στον αφάνταστο πόνο, του Παρισιού, των Βρυξελλών, και άλλων πραγμάτων ας πούμε.

Ακροάτρια: Εσείς πιστεύετε ότι οι Ευρωπαίοι θα δείξουν τέτοια κατανόηση;

Στέλιος Ράμφος:  Οφείλουνε, οφείλουν από τον πολιτισμό τους. Ο πολιτισμός τους, τους καθιστά υπευθύνους για τη στάση τους. Γιατί δεν είναι ο Ευρωπαϊκός πολιτισμός, να οι ώρες της ανέσεως, ζούμε καλά, κι αυτά, είναι και οι ώρες της δυσκολίας, και οι ώρες της δυσκολίας είναι ότι ξαφνικά, ότι απ εκεί που πριν 20 χρόνια ήτανε χωριά στον κόσμο, ξαφνικά έχουν γίνει ένα, με τα κινητά και τα κομπιούτερς, αυτό το ένα, μοιραία έχει τέτοιες συνέπειες τρομακτικές. Δηλαδή σε ταχύτατο χρονικό διάστημα οι διαφορές των αποστάσεων έχουν εξαλειφθεί, και καλούνται πλέον να συντονιστούν ,και οι ψυχές. Είναι πάρα πολύ δύσκολο, το μεν μηχάνημα την κάνει την δουλειά του, αλλά οι ψυχές θα συντονισθούν  πάρα πολύ δύσκολα, με πολύ πόνο, δηλαδή αν σκεφτούμε μέχρι το 89 τι ήταν ο κόσμος, τι ήταν ο κόσμος, πόσο διαφορετικά ήταν τα πάντα, και πόσο τώρα είναι συμπαγή και ενιαία, καταλαβαίνουμε ότι οι ψυχές δεν μπορούν να συντονιστούν αμέσως, θέλει πολύ δουλειά, και πολύ σκληρή δουλειά. Αλλά συνείδηση και κυρίως συνείδηση ότι είναι άλλο ο πολιτισμός, και άλλο η κουλτούρα, είναι δύο πράγματα διαφορετικά.  Όσο θεωρούμε ότι ο πολιτισμός είναι ενιαία κατάσταση, το χάσαμε το παιχνίδι, πρέπει να πάμε σε πόλεμο, αν όμως το διακρίνουμε, πολιτισμό, από κουλτούρα, είναι ανοιχτό το πεδίο για μια πολύ σοβαρή ας πούμε και γόνιμη δουλειά.

Ακροάτρια: Άρα η μαντήλα είναι κουλτούρα;

Στέλιος Ράμφος:  Ε βέβαια. Η μαμά μου όταν πήγαινε του Αγίου Φανουρίου, με μαντήλα πήγαινε στην εκκλησία, με μαντήλα, ναι θυμάμαι εγώ δηλαδή κανονικά, δεν υπάρχει θέμα.

Ακροατής: Ο Γκάνταμερ «Μέθοδος και αλήθεια» πρέπει να μπούμε στη θέση του άλλου, δηλαδή υπάρχουν οι βάσεις στον πολιτισμό μας.

Στέλιος Ράμφος:  Έτσι είναι, δηλαδή αυτός ο πολιτισμός, έχει αυτό το ατού και πρέπει να φανεί στο ύψος του. Λοιπόν Αριστοτέλης. Χωρίς τον Αριστοτέλη δεν θα μπορούσαμε να τα λέμε αυτά. Το ενδιαφέρον είναι ότι έχουμε και Οξφορδιανούς εδώ μέσα οπότε θα πούνε τα περι ώρας…

Ακροάτρια: Δάσκαλε να σε ρωτήσω κάτι;

Στέλιος Ράμφος:  Έλα.

Ακροάτρια: Πιστεύω ότι αυτό που έχει αγριέψει σε εισαγωγικά τους ευρωπαίους δεν είναι οι βομβιστικές επιθέσεις, αυτά τα έχουνε ζήσει και τη δεκαετία του 70, μάλλον για τον εαυτό μου μιλάω, εγώ πάγωσα με τους αποκεφαλισμούς.

Στέλιος Ράμφος: Σύμφωνοι, όταν πια η απόσταση η χρονική είναι τεράστια, καμιά φορά καλείσαι να καλύψεις τη διαφορά με παράνοια. Έχει σημασία αυτό, όταν είναι τεράστιες οι διαφορές αφήνουν χώρο στην τρέλα, κι εκεί έχουμε τέτοια φαινόμενα. Μα μην ξεχνάμε ότι στο δικό μας εμφύλιο, φέραν τα κεφάλια, ο Βελουχιώτης τα κεφάλια, και προχωρούσε τα χωριά,  δηλαδή να μην το ξεχνάμε, ότι ο Καραϊσκάκης, όταν τελείωνε η μάχη, έκανε ένα πύργο με κεφάλια. Να μην τα ξεχνάμε αυτά.

Ακροάτρια:  Δεν τα ξεχνάμε αλλά δεν τα βλέπαμε σε video.

Στέλιος Ράμφος: Εντάξει δεν τα βλέπαμε σωστό.

Ακροατής: Ποιός είναι ο συνομιλητής σ αυτή την ιστορία για να υπάρξει κατανόηση;

Στέλιος Ράμφος: Ο συνομιλητής; Είναι η ευθύνη του πιο ωρίμου. Είναι η συνομιλία με τον εαυτό του.

Ακροατής: Κύριε Ράμφο την ισχύ που δεν θέλει να την μοιραστεί κανένας, υπάρχει περίπτωση την ισχύ να την μοιραστεί η Δύση με τους άλλους;

Στέλιος Ράμφος: Ποιά είναι η ισχύ της, είναι μόνο οι ατομικές βόμβες, η και ο πολιτισμός της;

Ακροατής: Προφανώς δεν με ενδιαφέρει.

Στέλιος Ράμφος: Δεν είναι βέβαιο ότι δεν σε ενδιαφέρει, γιατί έχει τα καλλίτερα πανεπιστήμια του κόσμου, δεν είναι βέβαιο ότι δεν σε ενδιαφέρει. Καμιά φορά δεν ενώνουμε πράγματα τα οποία έχουμε, κι όταν δεν τα ενώνουμε και μένουν χώρια μεταξύ τους τότε το κακό πολλαπλασιάζεται. Μ αυτήν την έννοια  μιλάμε δεν λέμε ευχολόγια αλλά μιλάμε για έναν πολιτισμό ο οποίος δουλεύει μ αυτόν τον τρόπο και ταυτοχρόνως πορεύεται με σκληρότητες φοβερές, με παγκοσμίους πολέμους ανείπωτες δυστυχίες, με Γκουλάγκ, με Άουσβιτς, με αυτά που ξέρουμε, αυτά που γινόταν. Πρέπει να μπορούμε να διαβάσουμε στη δυναμική των πραγμάτων, και να το δούμε σαν πρόκληση, δεν είναι βέβαιο ότι θα γίνει αυτό, γιατί η ένσταση σου είναι σαν να λέω ότι θα γίνει. Όχι λέω την άποψή μου, τι δυνατότητα δίνει ο πολιτισμός μας, αυτό λέω, τίποτα άλλο, μπορεί να μην γίνει ποτέ, να πάμε σε χάος, δεν έχω αντίρρηση, μ αυτή την έννοια.

Ακροατής: Μπορούμε να το βάλουμε κι αυτό προτού συνεχίσουμε;

Στέλιος Ράμφος: Θα χάσω τον Αριστοτέλη και θα υποταχθούμε στη βία. (γέλια)

Ακροατής: Υπήρξε ένα φιλοσοφικό ερώτημα από τα παλαιότερα που έλεγε τελικά ότι ωραία πάμε να κατανοήσουμε, και έχεις τον άλλον απέναντι σου με ένα μαχαίρι, και λέει θα σε σφάξω,  τι κατανοείς εκείνη τη στιγμή, κατανοείς η αντιστέκεσαι;

Στέλιος Ράμφος: Μέχρι και αντιστέκεσαι, και τον χτυπάς, αλλά η δουλειά σου στο χρόνο μέσα αν έχει στόχο την κατανόηση έχει άλλη έκβαση, και άλλο το ζίου-ζίτσου που τον αρπάζεις και τον σκοτώνεις. Δεν πρόκειται να τελειώσουν οι σκοτωμοί, αλλά αν η προοπτική είναι έτσι, οι ενδιάμεσες κινήσεις έχουν άλλο χαρακτήρα, μ αυτή την έννοια.

Ακροατής: Μπορείτε να μας πείτε τη διαφορά μεταξύ πολιτισμού και κουλτούρας;

Στέλιος Ράμφος: Η κουλτούρα είναι τρόπος ζωής με βάση την ταυτότητα, και τη επιβεβαίωσή της, ο πολιτισμός είναι γενικές αρχές βάση των οποίων πολλές ομάδες και κουλτούρες ταυτοχρόνως αποφασίζουν να ζήσουν με ορισμένες κοινές αρχές, παράδειγμα: δικαιώματα του ανθρώπου είναι ένα πολιτισμικό χαρακτηριστικό, τσάμικο είναι κουλτούρα, χωρίς να το λέω αυτό υποτιμητικά, το τσάμικο, αποκτάς ψυχή, δηλαδή δεν υπάρχει θέμα, η καλαματιανό, η δεν ξέρω τι…

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s