Είναι η εθνική συναίνεση εφικτή στην Ελλάδα;

Με βάση το ως άνω ερώτημα, οι: Τάσος Γιαννίτσης, Λουκάς Τσούκαλης και Στέλιος Ράμφος, αναπτύσσουν τις απόψεις και τα επιχειρήματά τους, σε μια ανοιχτή συζήτηση που έλαβε χώρα στο Μέγαρο Μουσικής την 13η Δεκεμβρίου του 2013.

6.42 – Ράμφος: Θέλω να πω ότι αυτό το στοιχείο, ας πούμε η έμφαση στην ιδιωτική πλευρά της ζωής, αντιστοιχούσε βεβαίως και σε ορισμένα συναισθήματα, άλλη η ανοιχτότητα μιας πόλεως και του δημοσίου βίου, κι άλλη η κλεισούρα μιας τέτοιας συνθήκης. Η κλεισούρα είχε ένα πρώτο χαρακτηριστικό γνώρισμα την πολύ έντονη ανάπτυξη συναισθημάτων δυσπιστίας. Ένας σημαντικός συγγραφέας του 11ου αιώνος ο Κεκαυμένος ας πούμε,  λέει, προς Θεού μην καλέσεις άνθρωπο μέσα στο σπίτι, να προσέξεις πρέπει να κρύψεις τη γυναίκα η τα κορίτσια γιατί θα τα πάρει, μη  τολμήσεις να εμπιστευθείς κανέναν. Η δυσπιστία άρχισε να παίρνει διαστάσεις από τώρα, και το λέω γιατί ξέρουμε εμείς πόσο βαρύ στοιχείο της σημερινής  ελληνικής ζωής, πόσο βαρύ χαρακτηριστικό είναι η έντονη δυσπιστία που έχουμε γενικώς μεταξύ μας. Γενικώς θα έλεγε κανείς ότι χάθηκε η μάχη της πόλεως και της ζωής της εκείνο τον καιρό, έχασε ο ελληνισμός τότε, όποιος ήταν, τη μάχη της πόλεως. Το αποτέλεσμα ήταν ότι είχαμε στην ελληνική ας πούμε, στις νοοτροπίες, και τις συμπεριφορές, είχαμε στοιχεία τα οποία δεν υπήρχαν πριν, και όπου αυτό το καθοριστικό στοιχείο δηλαδή του ιδιωτικού, μη πολιτικού χαρακτήρος, να κυριαρχήσει και μετά βεβαίως τον  11ο 12ο 13ο αιώνα, διότι όπως είπαμε οι πόλεις ήταν σε κακή κατάσταση, να περάσει με άνεση στη διάρκεια της τουρκοκρατίας η ίδια συνθήκη, και οι μόνες προσπάθειες που κατεβλήθησαν μετά τη δημιουργία του νεοελληνικού κράτους από τους ξένους αρχιτέκτονες Tsider Hansen κτλ οι οποίοι προσπάθησαν να δώσουν εικόνα πόλεων πλέον, όπου ήταν δυνατόν να δώσουν, δεν κατάφεραν τελικά τον ιδιωτικό χαρακτήρα της ζωής να τον ανατρέψουν, και έτσι περάσαμε ας πούμε, σε μια συνθήκη ιδιωτίας η οποία κατ εμέ, είναι πάρα πολύ σημαντική κατάσταση, η οποία αποτελεί για μένανε, το ιστορικό υπόβαθρο του σημερινού προβλήματος. Διότι στο μεν Βυζάντιο και την τουρκοκρατία η ιδιώτευση αυτή ας πούμε δημιούργησε και συνεκράτησε και διαιώνισε τον τύπο του ανθρώπου της γης, τον αγρότη ας πούμε, τον απομονωμένο στον οικισμό του χωριού, με περιορισμένη κινητικότητα, τον καχύποπτο στον αγροτικό του αποκλεισμό, με πεδίο εμπιστοσύνης, το αίμα, τον τόπο, την συντεχνία, όπου αυτή υπήρχε. Κατά ένα παράξενο τρόπο σήμερα, το αντίστοιχο εκείνου του ανθρώπου του άλλοτε αγρότη, είναι ο άνθρωπος του δημοσίου γραφείου, ο άνθρωπος ο στοιβαγμένος σε διαμέρισμα κοτέτσι της σημερινής ας πούμε πολυκατοικίας, η ο κλεισμένος στο ΙΧ του, και περιπλανώμενος μαζί του, όπου βεβαίως φροντίζει και να έχει τις πολιτικές προστατευτικές διασυνδέσεις, που του εξασφαλίζουνε προνόμια, που θα τον εξυπηρετούσαν. Επομένως λοιπόν αυτό το στοιχείο της ιδιωτεύσεως εγώ το κρατάω πάρα πολύ, έτσι σαν στοιχείο, ας πούμε σημαντικό, προκειμένου να σκεφθούμε τον μηχανισμό, τον εσωτερικό το μηχανισμό, μιας διαιρέσεως, η οποία οφείλεται σε μια παράξενη συνθήκη ας πούμε εσωτερικού εγκλεισμού, σε μια αδυναμία ανοίξεως στο ευρύτερο, στην  ευρύτερη έννοια, εξ ου, και η αδυναμία για τον εθελοντισμό, εξ ου και η κρατολαγνεία, με τάση προς την ιδιωτική χρήση του κράτους, γιατί αγαπάμε το κράτος, γιατί μας εξυπηρετεί έχει μια ιδιωτική χρήση, και βεβαίως ας πούμε επίσης και τα προβλήματα που έχουμε με το δημόσιο χώρο. Δεν είναι τυχαίο ότι το στοιχείο των καταπατήσεων είναι χαρακτηριστικό της σημερινής μας κοινωνίας, η απουσία κτηματολογίου δείχνει επίσης μια διάθεση άλλου τύπου διαχειρίσεως των προβλημάτων του χώρου, και εν τέλει αυτή η πραγματικότητα επάνω στην οποία βασίζεται η σημερινή κατάσταση, θυμίζει και στο πολιτικό επίπεδο και στο κοινωνικό, περασμένες εποχές. Θα ήθελα να πω ακριβώς ότι η σπουδή τελικά των συναισθημάτων που γεννά αυτή η ιδιώτευση, αυτή η ιδιωτία, νομίζω είναι εκείνη που μπορεί να μας οδηγήσει με τη σειρά της σε μια κατανόηση ανθρωπολογικά βαθύτερη, του φαινομένου, της ασυνεννοησίας η οποία επικρατεί από παλιά, δηλαδή δεν είναι η ασυνεννοησία των ελληνικών αρχαίων πόλεων, που ήτανε κράτη και έριζαν φυσιολογικά μεταξύ τους, είναι μια άλλη, μια κλεισούρα η οποία οφείλεται σε ιστορικά γεγονότα, και σε αδυναμία ανατάξεως μιας κοινωνίας, η οποία έχασε για πάντα τον πολιτικό της ρυθμό, δεδομένου ότι και τα πολιτεύματα τότε είχαν μια τέτοια μονολιθικότητα, που δεν διέθεταν προϋποθέσεις για να πάμε στη Magna Charta.Να πάμε δηλαδή σε συμβούλιο βασιλέως βαρόνων, αυτά τα πράγματα δεν υπήρχαν, που οδήγησαν στο κοινοβούλιο αργότερα. Υπ΄ αυτήν τη έννοια, νομίζω ότι αν κρατήσουμε το στοιχείο της ιδιωτείας, ως χαρακτηριστικό ας πούμε της περιγραφής μιας καταστάσεως σαν τη σημερινή, έχουμε στα χέρια μας το θετικό εκείνο στοιχείο, το οποίο προσθέτει επί πλέον σε κάτι που μέχρι τώρα ξέραμε αρνητικά, τι ξέραμε αρνητικά, ξέραμε αρνητικά ότι τον 11ο 12ο αιώνα που γινότανε ας πούμε σ όλη την Ευρώπη μια εξατομικευτική προσπάθεια, δεν έγινε στην  Ελλάδα, απέτυχε, όμως το γεγονός ότι κοιτούσαμε μόνο αρνητικά, είχε μια μεγάλη αδυναμία, δεν μπορούσαμε να έχουμε στα χέρια μας ένα εργαλείο και ένα πεδίο καθαρό, το οποίο θα μας οδηγούσε πια, σε αναλυτικές δυνατότητες οι οποίες χρειάζονται. Νομίζω ότι με τον χαρακτηρισμό τον θετικό, του τι ανθρωπότυπο δημιούργησε η αδυναμία της εξατομικεύσεως στο Βυζάντιο, μπορούμε να έχουμε πια  στα χέρια μας, το εργαλείο εκείνο που θα μας επιτρέψει, μια πιο ουσιαστική και αποτελεσματική ας πούμε ανίχνευση, του φαινομένου του νεοελληνικού χώρου.

41.58. – Ράμφος: Εάν δεν καταλάβουμε, ότι οι προνεωτερικές κοινωνίες σαν τη δική μας, διότι το φαινόμενο που περιγράφουμε δεν είναι αποκλειστικώς ελληνικό, αλλά υπάρχει στην  Ελλάδα, προσοχή! και σε όλες τις προνεωτερικές κοινωνίες που δεν πέρασαν τις βάσεις της εξατομικεύσεως, δηλαδή της δημιουργίας υποκειμένου ικανού να συγκρατήσει και να υποστηρίξει συλλογικούς θεσμούς, γιαυτό είναι φυλετικά, αν δεν καταλάβουμε σε τι άνθρωπο αντιστοιχεί η προνεωτερική κοινωνία, σε τι συναισθήματα και αντιδράσεις, θα δυσκολευτούμε πάρα πολύ να καταλάβουμε, για πιο λόγο ωρισμένες κοινωνίες που έκαναν αυτό το άλμα προς τον 12ο αιώνα και αργότερα, έχουν το προνόμιο της ιστορικής κυριαρχίας σήμερα. Και επειδή τυχαίνει η Ελλάδα να είναι στα σύνορα αυτών των πραγμάτων και είναι τύποις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υπάρχει ένα πρόβλημα πολύ σοβαρό. Να σκεφθούμε αυτή τη μεγάλη ιστορική ευκαιρία ξέροντας που είναι το έλλειμμα.

2.06.22  – Συνομιλητής: Δεν νομίζω ότι διαφωνούμε.

– Ράμφος: Συμφωνούμε χωρίς να καταλαβαινόμαστε και νομίζω ότι είναι πιο ενδιαφέρον αυτό.

Παρακολουθείστε ολόκληρη τη συζήτηση στο video που ακολουθεί.

3 thoughts on “Είναι η εθνική συναίνεση εφικτή στην Ελλάδα;

    • Στο vimeo δεν δουλεύει to video για να διασφαλίζονται τα πνευματικά δικαιώματα του blog steliosramfos.gr Από το εν λόγω blog το video, μόλις το επανεξετάσαμε, παίζει κανονικά.
      Με εκτίμηση
      Εκ των διαχειριστών.
      Γιώργος Θαλασσινός.

      Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s