Ο Στέλιος Ράμφος συνομιλεί με την Κατερίνα Ζαχαροπούλου στην «Εποχή των Εικόνων» της ΕΤ1 ( 7-1-2012 ).

Ο Στέλιος Ράμφος συζητά με την Κατερίνα Ζαχαροπούλου την επίπτωση της κατάρρευσης των αξιών της εποχής μας ως αντανάκλαση στην Μοντέρνα Τέχνη και προβληματίζεται μαζί της για την εποχή των εικόνων που θα ακολουθήσουν.

6 thoughts on “Ο Στέλιος Ράμφος συνομιλεί με την Κατερίνα Ζαχαροπούλου στην «Εποχή των Εικόνων» της ΕΤ1 ( 7-1-2012 ).

  1. Καλησπέρα και από εμένα!

    σας ευχαριστώ ακόμη μια φορά που με κάνετε να σκέφτομαι » πω πωωω, πόσα λίγα ξέρω!» Θα προσπαθήσω να κρατήσω τον λόγο μου δομημένο, αν και αισθάνομαι μια παρόρμηση να ρίξω «χύμα» όλο μου το συναίσθημα στο μήνυμα αυτό.

    Θα ήθελα να θίξω 3 πράγματα:
    1. Σχετικά με τον (ατομικό vs. συλλογικό) θρήνο
    2. Σχετικά με τις έννοιες που πρέπει να κατέχει και την παιδεία που πρέπει να έχει κανείς για να μπορεί να προσεγγίσει σε βάθος τα πράγματα και να καταλάβει πραγματικά τα όσα λέει ο κ. Ράμφος
    3. Σχετικά με τον χρόνο και χώρο της Ελβετικής πραγματικότητας (αναφέρθηκε μέσω του έργου του Christoph Buechel)

    Συγκεκριμένα:

    1. Έβλεπα πρόσφατα κάτι Ηπειρώτικα μοιρολόγια στο youtube (π.χ. «Ελλήνων δρώμενα – Πωγωνίσια πολυφωνικά») και σκεφτόμουνα μπράβο, παράδοση! Με συγκινούν και σκέφτομαι ότι είναι επειδή έχω μέσα μου ψήγματα Βυζαντίου. Μου αρέσουν πολύ! Το ερώτημα στην παρέα και στον κ Ράμφο που θα ήθελα να κάνω είναι πώς μπορεί κανείς να συνδιάσει αυτό το οποίο εκφράζεται από αυτά τα δημοτικά τραγούδια, με μια ακούραστη αναζήτηση της αλήθειας (όπως, π.χ. έκανε η Υπατία στην ταινία Agora (2009) ); Και τα δύο με εκφράζουν και μου αρέσουν (και το μεταφυσικό του καημού των δημοτικών, αλλά και το ατρόμητο ύψωμα του ανθρώπου μπροστά στα θεία και σε κάθε απολυτότητα), αλλά έχω την εντύπωση ότι είναι λίγο αντίθετα… πώς πρέπει να σκεφτώ ώστε να τα συνθέσω και να βρω μια… ταυτότητα να πώ;… για την οποία αισθάνομαι περήφανος ως Έλληνας με παρελθόν αλλά και ως Ευρωπαίος με μέλλον; Κάθε σκέψη σας πολύ καλοδεχούμενη!

    2. Όταν ακούω τον κ. Ράμφο να μιλάει με έννοιες όπως «ψυχικό μέτρο», διαπιστώνω ότι μου λείπει το λεξιλόγιο εννοιών για να προσεγγίσω τα ζητήματα που θέλω να προσεγγίσω. Έκανα Διδακτορικό στην επιστήμη των μηχανικών και τα μαθηματικά τα έχω «φάει με το κουτάλι». Ε, θέλω τώρα να μάθω τα «άλλα μαθηματικά» που λέγονται μάλλον Φιλοσοφία, τα οποία θα μου επιτρέψουν να λύσω όχι μαθηματικά προβλήματα, αλλά προβλήματα ζωής και αυτογνωσίας. Πραγματικά, θα είναι υπέροχο αν κάποτε φτάσω στο σημείο να μπορώ να κατανοώ καλά και να συνομιλώ σε κουβέντες όπως αυτή του βίντεο εδώ. Οπότε η ερώτηση μου σε σένα αγαπητέ αναγνώστη και στον κ. Ράμφο είναι: Από που να αρχίσω; Υπάρχει κάποιο βιβλίο «Φιλοσοφία for dummies» το οποίο θα με φέρει «up to speed» και θα μου χαρτογραφήσει το σώμα γνώσης της Φιλοσοφίας, ώστε μετά να πάρω το νήμα και να την βρω την άκρη μόνος μου; Αυτή την στιγμή δεν ξέρω από που να αρχίσω! Σας ευχαριστώ για καλές ιδέες και προτάσεις!

    3. Ζω στην Ελβετία (Ζυρίχη) εδώ και σχεδόν 9 χρόνια. Είναι αλήθεια ότι ο τρόπος ζωής εδώ, όπως αναφέρθηκε λίγο πολύ στην ομιλία, είναι απόλυτα οργανωμένος και προβλέψιμος. Θα μπορούσε κανείς να πει «βαρετός». Όμως διαισθάνομαι ότι οι Ελβετοί έχουν πιάσει κάποιο νόημα σε αυτήν την ιστορία οργάνωσης που στην Ελλάδα το χάσαμε. Δεν ξέρω τι είναι ακριβώς αυτό, αλλά υπάρχει. Υπάρχει, πιστέυω, μεγάλη δόση πολιτισμού στην κοινωνία που έχουν χτίσει οι Ελβετοί. Προσωπικά μου αρέσει η ζωή εδώ, μου δίνει δικαίωμα στο όνειρο και αν μου λείψει η Ελλάδα, είναι μόνο 2 ώρες απόσταση (πάλι ο χρόνος που αυτονομείται του χώρου!)! Αυτό που θέλω να ρωτήσω σε όλους και στον κ. Ράμφο, είναι το εξής: Τι είναι αυτό το καλό, αυτό που λέω παραπάνω «μεγάλη δόση πολιτισμού»; Ότι και αν είναι, είναι κάτι που αναιρεί το απόφθεγμα «δεν ξέρουν να ζουν οι κουτόφραγκοι». Πιστεύω ότι ξέρουν. Τι και πώς ξέρουν όμως; Σας ευχαριστώ αν μπορείτε να με βοηθήσετε να αρθρώσω αυτού που θέλω να πω!

    * * *

    Και πάλι σας ευχαριστώ για μια πολύ καλή ομιλία κε Ράμφο! Ποιος ξέρει, ίσως με αφορμή τον λόγο σας, τελικά να αποκτήσω την Παιδεία που ίσως δεν πήρα στο Ελληνικό σχολείο όταν έπρεπε πριν 15 χρόνια.

    Καλό βράδυ από Ζυρίχη,
    -Γιάννης.

    Μου αρέσει!

    • Αγαπητέ Γιάννη,
      Θα ήθελα πολύ να είχα να σου προτείνω κάποιο βιβλίο εισαγωγικό στη φιλοσοφία, το οποίο θα περιέκλυε ένα ποιοτικό απόσταγμα εννοιών, αποτελώντας ταυτοχρόνως κινητήριο μοχλό για περαιτέρω αναζήτηση, αλλά δυστυχώς δεν γνωρίζω τι θα σου ταίριαζε… Μπορώ να σου πω όμως τι κάνω εγώ την περίοδο αυτή:Βλέπω όλα τα βίντεο και καταγράφω τα σημεία του κ. Ράμφου που με κόβουν περισσότερο την ανάσα. Διαβάζω επίσης τα βιβλία του. Το σάββατο πήρα τη Λογική της Παράνοιας και σήμερα κατέβασα από το ράφι το -έτι αδιάβαστο από το 2006- Σαν διφορούμενο άγγιγμα. Όλο το σαββατοκύριακο μελετούσα αποσπάσματα από την Πολιτεία του Πλάτωνα και κρατούσα σημειώσεις από την ομιλία του κ. Ράμφου για την αλληγορία του Σπηλαίου που είχε δώσει στο παρελθόν. Ολοφάνερα έχω πάθει εμμονή με τον κ. Ράμφο… Αυτό συνδέεται και με το γεγονός ότι θα επιβλέψω στην Α΄Λυκείου ένα πρότζεκτ που συνδέει το Σπήλαιο με την εικονική πραγματικότητα του Μάτριξ… Γιατί σου τα γράφω όλα αυτά τώρα… Απλά για να σου πω ότι δεν μπορώ να βρω τίποτα πιο επικαιροποιημένο από τη σκέψη του Ράμφου. Η φράση που είπε στη συνέντευξη στην Εποχή των Εικόνων » Ο χώρος σήμερα του αυτονομημένου χρόνου είναι η επικοινωνία των ανθρώπων» με έχει αφήσει άφωνη και μετέωρη! Η δε φράση τέλους για «δημιουργία μιας ανώτερης μορφής ενότητας», έκανε ακόμη και τη δημοσιογράφο στο στούντιο να νιώθει ότι ίπταται δύο εκατοστά πάνω από τη γη…
      Αφήνω για το τέλος μια φράση -δική του πάλι- που άκουσα πριν από λίγο στη συζήτηση που είχε την άνοιξη στο Gazarte με τη Νικολακοπούλου ‘Ο καλός πολεμιστής πρώτα νικάει και μετά πολεμάει».
      Αν και πραγματικά, αυτόν τον καιρό τίποτα δεν βρίσκω που να με γεμίζει και να με «ανυψώνει» περισσότερο από το λόγο του κ. Ράμφου, εντούτοις διαβάζω εκ παραλλήλου και το Γιατί πράγμα μιλάω όταν μιλάω για το τρέξιμο, του Χαρούκι Μουρακάμι.
      Δεν ξέρω αν βοήθησα καθόλου. Πάντως πάντα έχω στο μυαλό μου έναν μικρό αρχαίο υποθετικό λόγο που λέει «Εαν ζητής καλώς, ευρήσεις».
      Πολλούς χαιρετισμούς από την Ελλάδα
      Βάγια

      Μου αρέσει!

    • Αγαπητέ Γιάννη,

      Εντυπωσιάστηκα πραγματικά από την ποιότητα του σχολίου σας, διαισθάνθηκα μία αυθεντική αναζήτηση ενός μορφωμένου και ευήκοου ανθρώπου χωρίς τίποτα από την πνευματική έπαρση πολλών Ελλήνων. Είμαι βέβαιος ότι η «μεγάλη δόση πολιτισμού» της Ελβετίας σας έχει επηρεάσει.
      Δεν θα επιχειρήσω να απαντήσω στα φιλοσοφικά ερωτήματα που θέτετε, αλλά θα περιοριστώ να πω κάτι που έχω διαπιστώσει από δικά μου διαβάσματα, ακούσματα και ίσως κυρίως βιώματα: ότι ένα βασικό πλεονέκτημα των δυτικών κοινωνιών, όπως η ελβετική, είναι ότι κατόρθωσαν σε μεγάλο βαθμό – όχι απόλυτο, γ’αυτό και οι κοινωνικές τριβές δε λείπουν – να εναρμονίσουν την παράδοσή τους με την πρόοδο. Σε άλλες κοινωνίες, όπως η δική μας, οι δύο αυτοί πόλοι συγκρούονται ανελέητα και αυτό καταδικάζει τους ανθρώπους σε έναν ισόβιο οδυνηρό διχασμό. Κοιτάξτε στη χώρα όπου ζείτε την ηλικία των θεσμών αλλά και πολλών κτηρίων και συγκρίνετε με την Ελλάδα. Κοιτάξτε τους φοιτητές που εργάζονται μέσα σε βιβλιοθήκες αιώνων και κάθονται διαβάζοντας στις ίδιες ίσως ξύλινες καρέκλες όπου κάθισαν τόσες γενεές φοιτητών πριν από αυτούς. Σκεφτείτε ότι η σχέση των ανθρώπων αυτών με την παράδοσή τους και με τη γη δεν είναι εμπόδιο αλλά όχημα για το μέλλον. Και ότι για εμάς, τραγικά, η παράδοσή μας, λόγω της σύστασής της, δεν μπορεί να αποτελέσει όχημα παρά εμπόδιο εκτός αν κατορθώσουμε να την αντικρίσουμε με ένα πρωτόγνωρο βλέμμα. Μια τέτοια προσπάθεια έκανε στην Ελλάδα η Γενιά του 30. Σκεφτείτε πως τα πρώτα πανεπιστήμια στην Ευρώπη ή το αγγλικό κοινοβούλιο γεννήθηκαν πριν χίλια χρόνια και υπάρχουν ακόμη, τι δύναμη στους θεσμούς και αυτοπεποίθηση μπορεί να δίνει μία τέτοια διάρκεια, τι σχέσεις εμπιστοσύνης δημιουργεί. Αντίστοιχης ηλικίας στην Ελλάδα είναι οι μονές του Αγίου Όρους, καταλαβαίνετε όμως πόσο διαφορετικά μπορούν να επηρεάζουν τη ζωή του σύγχρονου ανθρώπου από τα πανεπιστήμια και τα κοινοβούλια…

      Σχετικά με το ερώτημά σας για το τι μπορείτε να διαβάσετε, η άποψή μου είναι καλύτερα να αποφύγετε εγκυκλοπαιδικά και εισαγωγικά στη φιλοσοφία βιβλία, γιατί μάλλον θα σας κουράσουν και ίσως και να σας αποθαρρύνουν. Αντί να αναζητείτε τις «βάσεις» της φιλοσοφίας σε τέτοια εγχειρίδια, διαβάστε κατευθείαν βιβλία σύγχρονων στοχαστών, όπως του Στέλιου Ράμφου, που σταδιακά θα σας δίνουν πληροφορίες για τους κλασικούς φιλοσόφους. Επίσης, οι αγγλοσάξονες γράφουν με τρόπο πιο εμπειρικό και αυτό θα σας βοηθήσει. Αποφύγετε ασφαλώς Hegel, Heidegger κτλ γιατί θα πελαγώσετε. Αν ποτέ θελήσετε να τους διαβάσετε, κάντε το με τη βοήθεια σχετικού εγχειρίδιου.

      Προσωπικά θεωρώ εξαιρετικό το βιβλίο του Καναδού Charles Taylor «A Secular Age». Γνωρίζω ότι κυκλοφορεί και στα γαλλικά, φαντάζομαι και σε άλλες γλώσσες. Αν σας ενδιαφέρει μία μελέτη – καθόλου στριφνή – για την έμμεση επιρροή του δυτικού χριστιανισμού στη διαμόρφωση του σύγχρονου δυτικού πολιτισμού, είνια ό,τι πρέπει. Είναι βέβαια αρκετά ογκώδες, αλλά διαβάζεται και τμηματικά. Άλλωστε, βρίσκεται στον ίδιο χώρο με τη σκέψη του Στέλιου Ράμφου και, κυρίως, πιστεύω ότι θα σας δώσει κάποιες απαντήσεις στο ερώτημα που θέτετε για τη «μεγάλη δόση πολιτισμού».

      Τάσος από Παρίσι
      Τάσος

      Μου αρέσει!

    • Αγαπητέ Γιάννη,

      Επειδή η δημοτικότητά σου αρχίζει να ανταγωνίζεται αυτήν του Στέλιου Ράμφου, θα ήθελα με τη σειρά μου προσπαθώντας να συμβάλλω στην λύση του προβληματισμού σου σχετικά με την μελέτη φιλοσοφίας, να σου προτείνω ως βοήθημα ανεξάρτητα η και παράλληλα με τους δρόμους που σου προτείνουν οι προηγούμενοι επισκέπτες από τη σκοπιά του ο καθένας, το «The Cambridge Dictionary of Philosophy.» General editor, Robert Audi.

      Το λεξικό αυτό παρέχει την δυνατότητα σε κάποιον που επιθυμεί να προσεγγίσει την φιλοσοφία να αποκτήσει μια συνοπτική γνώση της εξέλιξης της ανθρώπινης σκέψης, αρχίζοντας φερ΄ ειπείν από τους Προσωκρατικούς περνώντας στον Πλάτωνα, τον Αριστοτέλη, τον Πλωτίνο, τον Αυγουστίνο, τον Θωμά τον Ακινάτη εισερχόμενος στην Αναγέννηση στους Σχολαστικούς και καταλήγοντας στους Νεωτέρους χρόνους.

      Αποκτώντας αυτή τη γνώση ως κορμό μπορείς μετά να επεκταθείς σε επιμέρους μελέτες σε τομείς που στην πορεία πιθανόν να έχουν κεντρίσει το ενδιαφέρον σου για περαιτέρω εμβάθυνση.

      Πιστεύοντας πως συνέβαλα στη λύση του προβληματισμού σου σε ευχαριστώ για τα θερμά σου σχόλια που γεννούν σχόλια άλλων επισκεπτών τα οποία με βοηθούν να συνεχίζω.

      Χαιρετισμούς από τη Αθήνα.

      Με εκτίμηση

      Γιώργος Θαλασσινός

      Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s